Foizlarga oid masalalar

Qarz teng oylik to‘lovlar bilan qaytarilsa, avval foiz to‘lovi I topiladi, so‘ng umumiy to‘lanadigan summa C + I oylar soniga bo‘linadi: oylik to‘lov = (C + I) / (12n). Murakkab foizda davr kichrayganda davrlar soni kn ko‘payadi, stavka esa r/k ga kamayadi; masalan, 2,5 yil oylik hisoblashda kn = 12 · 2,5 = 30. Agar yakuniy balans A ma’lum bo‘lsa, dastlabki summa C = A / (1 + r/100)ⁿ formuladan topiladi. Uskuna, mebel, kompyuter kabi mulk eskirib arzonlashadi: amortizatsiya normasi r bo‘lsa, n yildan keyingi qiymat A = C · (1 − r/100)ⁿ ga teng, ya’ni har yili qiymatning joriy qismi r% ga kamayadi. Shuning uchun yillik yo‘qotish har yili kichrayadi va n yildagi jami yo‘qotish birinchi yil yo‘qotishining n baravaridan kam bo‘ladi. Banklar tezkor hisob uchun jadvallardan ham foydalanadi: har 1000 birlik kredit uchun oylik to‘lov jadvaldan olinib, kredit miqdoriga mutanosib ko‘paytiriladi.