Fazoda to‘g‘ri chiziqlarning o‘zaro joylashuvi
Fazoda ikki to‘g‘ri chiziq bitta tekislikda yotsa va kesishmasa, ular parallel deyiladi (a ∥ b). Berilgan to‘g‘ri chiziqda yotmagan nuqtadan unga yagona parallel to‘g‘ri chiziq o‘tkazish mumkin. Parallel ikki chiziqdan biri tekislikni kesib o‘tsa, ikkinchisi ham kesib o‘tadi. Uchinchi chiziqqa parallel ikki to‘g‘ri chiziq o‘zaro parallel (parallellik alomati). Ayqashlik alomati: agar ikki to‘g‘ri chiziqdan biri biror tekislikda yotsa, ikkinchisi esa bu tekislikni birinchisida yotmagan nuqtada kesib o‘tsa, ular ayqash. Ikki kesishuvchi chiziq hosil qilgan qo‘shni burchaklarning kichigi chiziqlar orasidagi burchak; ayqash chiziqlar orasidagi burchak — ularga parallel kesishuvchi chiziqlar orasidagi burchak (istalgan nuqtadan o‘tkazish mumkin, natija bir xil). Orasidagi burchagi 90° bo‘lgan chiziqlar perpendikular; parallel chiziqlar orasidagi burchak 0° deb olinadi. Parallelepipedda qarama-qarshi yoqlar teng va parallel, to‘rtta diagonal bitta nuqtada kesishib, shu nuqtada teng ikkiga bo‘linadi.
Ikki samolyot turli balandliklarda to‘g‘ri chiziq bo‘ylab uchadi: yo‘llari hech qachon kesishmaydi, ammo bir tekislikda ham yotmaydi — ayqash chiziqlar. Dispetcher ular orasidagi burchakdan gapiradi: uni topish uchun bir yo‘lni o‘ziga parallel ko‘chirib, ikkinchisi bilan kesishtiriladi.
Aviadispetcherlar parvoz yo‘llari orasidagi burchakni baholaydi, quvur o‘rnatuvchilar bir-biriga tegmaydigan quvurlarni ulash burchagini hisoblaydi, 3D animatorlar fazodagi chiziqlarni boshqaradi.
Maktab binosida bir-biriga tegmaydigan va parallel bo‘lmagan ikkita to‘g‘ri narsani toping (masalan, zinapoya panjarasi va keyingi qavatdagi deraza ramasining qirrasi). Ular orasidagi burchakni ko‘z bilan taxmin qiling.
Ikkita qalam (to‘g‘ri chiziq modeli) va karton qutidan foydalanib, ayqash chiziqlarning ikki jufti va ular orasidagi burchakni ko‘rsating (qalamni qutiga parallel ko‘chirib o‘lchang).