Tenglamalarni taqribiy yechish
Ko‘pchilik tenglamalarning ildizini aniq formula bilan topib bo‘lmaydi, shuning uchun uni taqribiy hisoblashadi. Asosiy fakt: f(x) ko‘phad [a; b] kesma uchlarida har xil ishorali qiymatlar qabul qilsa, ya’ni f(a) · f(b) < 0 bo‘lsa, kesma ichida f(x) = 0 ning kamida bitta ildizi bor (grafik x o‘qini kesib o‘tadi). Aksincha emas: f(a) · f(b) > 0 bo‘lsa ham ildiz bo‘lishi mumkin (juft marta takrorlangan ildiz). Teng ikkiga bo‘lish (bisection) usulida bitta ildizi bor [a; b] kesma o‘rtasi m = (a + b)/2 olinadi va f(m) hisoblanadi; f(a) · f(m) < 0 bo‘lsa ildiz [a; m] da, aks holda [m; b] da. Har qadamda kesma uzunligi ikki marta kamayadi; b − a < ε bo‘lganda to‘xtaladi va kesma o‘rtasi ε aniqlikdagi taqribiy ildiz sifatida olinadi.
Uzunligi 800 m bo‘lgan aloqa kabelida uzilish bor. Texnik o‘rtasini tekshiradi va uzilish qaysi yarmida ekanini bilib oladi, keyin o‘sha yarmining o‘rtasini tekshiradi. Uch tekshiruvdan keyin gumon qilinayotgan qism 800 : 2³ = 100 m ga qisqaradi, uni ko‘zdan kechirish oson.
Aloqa texniklari kabeldagi nosozlikni shu usulda qidiradi, dasturchilar tartiblangan ro‘yxatdan ikkilik qidiruv bilan tez topadi, muhandislar kompyuterda murakkab tenglamalar ildizini yarimlash usulida topadi.
Bosma kitobdan sahifa raqamini (masalan, 137-bet) o‘rtadan ochib topishga urinib ko‘ring: har safar kitobni o‘rtadan ochib, sahifa chapdami yoki o‘ngdami ekanini hal qiling. Necha marta ochishga to‘g‘ri kelganini sanang.
Juftlikda «Qaysi tomonda?» o‘yini: bir o‘quvchi 1 dan 100 gacha son o‘ylaydi, ikkinchisi taxmin qiladi va faqat «kattaroq» yoki «kichikroq» javob oladi. Eng tez usul — har safar oraliq o‘rtasini aytish; shu bisection usuliga o‘xshashligini muhokama qiling.