ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi9-sinf · 30-hafta

Taqdimot va yarmarka kuni

🎯 Missiya: Yarmarkada ikki daqiqada nimani va qanday aytamiz?

Dushanba

MalikaYarmarkaga 4 kun qoldi. Taqdimot (pitch) rejasi: salom, muammo, mahsulot, isbot, raqam, so‘rov. Ochilish: «Hurmatli hakamlar, mehmonlar!»
ZarinaOna tili: nuqta xotirjam darak yoki buyruq gap oxirida qo‘yiladi: «Bahor keldi.» Vergul — bir xil bo‘laklar orasida, undalma va kirish so‘zlardan keyin, ha, yo‘q, rahmat, xo‘sh, salom so‘zlaridan keyin: «Ha, albatta, men sizga yordam beraman».
AnvarTexnologiya: qobiliyat — faoliyatda muvaffaqiyatga yordam beradigan individual xususiyat. Umumiy qobiliyat: kuzatuvchanlik, e’tibor, ijodkorlik. Maxsus: texnik, matematik, tashkilotchilik, badiiy, adabiy-lingvistik.
JasurRollar: Malika (tashkilotchi) ochadi va savollarga javob beradi; Anvar (matematik) raqamlarni aytadi; Zarina (badiiy) mahsulotni va inglizcha jumlani; men (texnik) minini ko‘rsataman va ruscha jumlani aytaman. Zaif tomonni boshqaning kuchli tomoni bilan to‘ldiramiz.
Ona tiliTexnologiya

Qulf 1: Taqdimot rejasi

Topshiriq: Kuzatuvchanlik va e’tibor qanday qobiliyatlar?

🔑 Kalit: Rollar: Malika ochadi va savollarga javob beradi, Anvar raqamlarni, Zarina mahsulot va inglizcha jumlani, Jasur namoyish va ruscha jumlani aytadi.

JasurInformatika: funksiya — nomi berilgan qism dastur. def minutes(words): return words / 100. Chaqirish: minutes(300) → 3.0. return natijani chaqirilgan joyga qaytaradi.
ZarinaO‘lchadik: bir daqiqada taxminan 100 so‘z aytamiz. Demak 300 so‘zli matn 3 daqiqa, 180 so‘zli matn 1,8 daqiqa.
AnvarRekursiya — funksiya o‘zini o‘zi chaqiradi: n! = n · (n − 1)!, 0! = 1. To‘xtash sharti bo‘lmasa, cheksiz davom etadi. 3! = 6: uch nafar chiquvchini 6 xil tartibda qo‘yish mumkin.
MalikaAlgebra: cheksiz kamayuvchi geometrik progressiyada |q| < 1, yig‘indi S = b₁ : (1 − q). Belanchak tebranishi har safar ikki baravar kamaysa: 12, 6, 3, ... S = 12 : (1 − 1/2) = 24 sm. Davriy kasr: 0,(7) = 7/9.
InformatikaAlgebra

Qulf 2: Vaqt hisobi funksiyasi

Topshiriq: minutes(180) nimaga teng (def minutes(words): return words / 100)?

🔑 Kalit: Daqiqasiga taxminan 100 so‘z: 300 so‘z = 3 daqiqa, 180 so‘z = 1,8 daqiqa.

Seshanba

ZarinaInglizcha: O‘zbekiston sanoati: textile industry, energy industry, car industry, chemical industry. Xomashyo: cotton, silk, gold, natural gas. So‘z yasash: produce – producer – production; export – exporter; invest – investment.
JasurEhtiyoj: The banner needs hanging. The minis need dusting. Maslahat: You should have the banner checked before printing. Bular — need + -ing va should have + something done.
AnvarPitch jumlasi: We are the producers: our toys are handmade, and we check each one three times. Banner va kartochkalarni bugun chop etishga berdik: payshanba tayyor bo‘ladi.
MalikaIqtisod: boj (tarif) — chegaradan o‘tayotgan import tovar uchun to‘lov; u import narxini oshiradi va byudjetga tushum keltiradi. Kvota — hajm chegarasi, litsenziya — ruxsatnoma. Cheklash — protektsionizm, aksi — erkin savdo.
ZarinaO‘ylab topilgan misol: import qilingan ilgak 5 000 so‘m, boj 10% bo‘lsa 5 500 so‘m. Bu taqdimotga kirmaydi: unda faqat jurnaldagi raqam — 4 haftada foyda 184 500 so‘m.
Ingliz tiliIqtisodiy bilim asoslari

Qulf 3: Sanoat va bojxona boji

Topshiriq: Boj (tarif) nima?

🔑 Kalit: Taqdimotda faqat jurnaldagi raqam: 4 haftada foyda 184 500 so‘m; o‘ylab topilgan yoki taxminiy raqam aytilmaydi.

JasurFizika: yig‘uvchi linza parallel nurlarni fokusda yig‘adi. Optik kuch D = 1/F, birligi dioptriya. F = 0,5 m bo‘lsa, D = 2 dptr.
AnvarLinza formulasi: 1/F = 1/d + 1/f, kattalashtirish Γ = f/d. F = 10 sm, d = 15 sm: 1/f = 1/10 − 1/15 = 1/30, f = 30 sm, Γ = 2: tasvir haqiqiy, teskari, 2 baravar katta.
Zarinad < F bo‘lsa tasvir mavhum, to‘g‘ri va katta — lupa. Hakamlar bo‘yoqning silliqligini lupada ko‘rishlari mumkin.
BoboGeometriya: murakkab shakl yuzini oddiy bo‘laklarga ajratib topamiz. Belgi — tomoni a = 20 sm bo‘lgan kvadrat, ichida R = 10 sm doira. Burchaklarda qolgan yuz: 400 − 3,14 · 100 = 86 sm².
MalikaTekshiruv: javobda birlik to‘g‘rimi, sektor yuzi butun doiradan kichikmi — shuni ko‘ramiz.
FizikaGeometriya

Qulf 4: Linza va murakkab shakl

Topshiriq: F = 10 sm, d = 15 sm bo‘lsa, f nechaga teng?

Chorshanba

ZarinaBiologiya: xromosomalar autosoma va jinsiy xromosomalarga bo‘linadi. Odamda 46 ta: 22 juft autosoma + 2 jinsiy xromosoma: ayolda XX, erkakda XY. Jins urug‘lanishda aniqlanadi, nisbat taxminan 1 : 1.
AnvarQushlarda aksincha: urg‘ochi ZW, erkak ZZ. Ba’zi sudralib yuruvchilarda jins inkubatsiya haroratiga ham bog‘liq. X dagi genlar jinsga birikkan holda o‘tadi: drozofilada oq ko‘z geni w.
JasurKimyo: temir oksidlari: FeO — qora, asosli; Fe₂O₃ — qizil-qo‘ng‘ir; Fe₃O₄ — magnetit. Fe(OH)₂ havoda tez qo‘ng‘ir Fe(OH)₃ ga aylanadi.
MalikaCho‘yan — 2,14% dan ko‘p uglerodli temir qotishmasi. U domna pechida ruda, koks va ohaktosh (flus)dan olinadi; shlak suyuq cho‘yanni himoya qiladi.
Biologiya (Sitologiya va genetika asoslari)Kimyo

Qulf 5: Jins xromosomalari va temir

Topshiriq: Odamda jins qachon aniqlanadi?

AnvarGeografiya: Janubiy Afrika Respublikasi maydoni taxminan 1,22 mln km², aholisi taxminan 63 mln. Uch poytaxti bor: Pretoriya (hukumat), Keyptaun (parlament), Blumfontein (Apellyatsiya sudi). Eng katta shahar — Yoxannesburg.
ZarinaYer osti boyliklari mo‘l: ko‘mir, marganes, oltin, platina.
JasurJahon tarixi: Birinchi jahon urushining chuqur sabablari — buyuk davlatlar raqobati va Yevropaning ikki blokka bo‘linishi: Uchlar ittifoqi (Germaniya, Avstriya-Vengriya, Italiya) va Antanta (Britaniya, Fransiya, Rossiya).
MalikaTurtki: 1914-yil 28-iyunda Sarayevoda Avstriya-Vengriya taxt vorisining o‘ldirilishi. Avstriya-Vengriya 28-iyulda urush e’lon qildi, ittifoqlar zanjiri orqali boshqalar qo‘shildi.
Geografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)Jahon tarixi

Qulf 6: Tanaffus: JAR va 1914-yil

Topshiriq: Antanta qaysi davlatlar ittifoqi?

Payshanba

MalikaAdabiyot: Sharof Boshbekovning «Temir xotin» komediyasi parchasini kitobdan o‘qiymiz. Darslikka ko‘ra, asar respublika teatr festivalida bosh mukofotga sazovor bo‘lgan, keyin O‘rta Osiyo respublikalari festivalida absolyut g‘olib deb topilgan; undan film va opereta yaratilgan.
AnvarTarix: Xiva xonligi protektorat sifatida qattiq nazoratda edi: xon o‘zgarishlarni Turkiston general-gubernatori bilan kelishishi kerak edi; uni 7 kishilik kengash nazorat qilgan, 4 tasi podsho hukumati vakili. Xonlik 18 beklik va 2 noiblikka bo‘lingan.
ZarinaRus tili takrori: «Чем лучше мы проверяем игрушки, тем меньше жалоб. Хотя игрушка маленькая, она проходит такие же проверки, как большая. Если хотите, покажем журнал».
JasurHakamlar va mehmonlar orasida turli tilda so‘zlashuvchilar bor. Shuning uchun taqdimot o‘zbekcha, bitta inglizcha va bitta ruscha jumla bilan: «Сделано вручную, проверено три раза».
AdabiyotO‘zbekiston tarixiRus tili

Qulf 7: Komediya, xonlik, mini-matn

Topshiriq: «Чем…, тем…» da vergul qayerda qo‘yiladi?

🔑 Kalit: Taqdimot o‘zbekcha, bitta inglizcha («We are the producers…») va bitta ruscha jumla bilan: «Сделано вручную, проверено три раза».

MalikaHuquq: saylov tizimining tamoyillari: umumiy (18 yoshga to‘lgan fuqarolar), teng (har kimning bitta ovozi), to‘g‘ridan-to‘g‘ri va yashirin ovoz berish. Ovoz berish ixtiyoriy: hech kimni majburlab bo‘lmaydi.
ZarinaYarmarkada «Mehmonlar tanlovi» ham bor: har mehmon qutiga bitta ovoz qog‘ozini tashlaydi. Bu o‘yin, haqiqiy saylov emas, lekin tamoyil o‘xshash: bir odam — bir ovoz.
AnvarSaylov komissiyalari ovoz berishni tashkil etadi: ro‘yxat oldindan e’lon qilinadi, nomzodlar ko‘rsatiladi, ovoz beriladi va sanaladi.
JasurTashkilotchi xati keldi: har jamoaga 2 daqiqa taqdimot va 1 daqiqa savollar. Ertaga soat 8:40 da stend yonida bo‘lamiz.
Konstitutsiyaviy huquq asoslari

Qulf 8: Mehmonlar ovozi

Topshiriq: Teng saylov huquqi nimani bildiradi?

🔑 Kalit: Tashkilotchi xati: har jamoaga 2 daqiqa taqdimot va 1 daqiqa savollar.

Juma

MalikaYarmarka ertalabi! Stend tayyor: banner, kartochka, papka, javon, 4 mini. Uch variant: A — 3 daqiqalik to‘liq matn (300 so‘z); B — 2 daqiqalik qisqa matn (180 so‘z); C — so‘zsiz namoyish.
JasurA: 300 so‘z = 3 daqiqa, slot esa 2 daqiqa. Tezroq o‘qisak ham hakamlar tushunmaydi, tashkilotchi to‘xtatadi.
ZarinaC: mini ko‘rinadi, lekin da’vo va raqam aytilmaydi: «uch marta tekshirilgan» ni isbotlay olmaymiz. Inglizcha va ruscha jumla ham yo‘q.
AnvarB: 180 so‘z = 1,8 daqiqa, 12 soniya zaxira. Ichida: salom, muammo, mahsulot, isbot (papka), bitta raqam — 4 haftada foyda 184 500, ikki til jumlasi, so‘rov. Rollar bo‘yicha bo‘lamiz.
Demak B: vaqtga sig‘adi, isbot va jurnaldagi raqam bor, rollar bo‘lingan. Savollar uchun 1 daqiqani Malika boshqaradi.
Texnologiya

Qulf 9: Qaysi taqdimot varianti?

Topshiriq: Qaysi kalit A variantni (3 daqiqa) rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 16 ta fanni birlashtirdi.

Ona tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Sitologiya va genetika asoslari)FizikaGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)GeometriyaKonstitutsiyaviy huquq asoslariIqtisodiy bilim asoslariJahon tarixiKimyoO‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 12 yulduz

Jamoa hisoboti

Qaror: B — 180 so‘zli taqdimot

Muammo: yarmarkada 2 daqiqalik taqdimot. Raqamlar: daqiqasiga ≈ 100 so‘z; 300 so‘z = 3 daqiqa, 180 so‘z = 1,8. Kalitlar: isbot — jurnal papkasi; faqat jurnaldagi raqam (184 500); rollar; inglizcha va ruscha jumla. Qaror: B — 180 so‘z, uch tilda. Keyingi qadam: yarmarka natijasi va buyurtmalar.

— 9-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Rollar: Malika ochadi va savollarga javob beradi, Anvar raqamlarni, Zarina mahsulot va inglizcha jumlani, Jasur namoyish va ruscha jumlani aytadi.
  2. Daqiqasiga taxminan 100 so‘z: 300 so‘z = 3 daqiqa, 180 so‘z = 1,8 daqiqa.
  3. Taqdimotda faqat jurnaldagi raqam: 4 haftada foyda 184 500 so‘m; o‘ylab topilgan yoki taxminiy raqam aytilmaydi.
  4. Taqdimot o‘zbekcha, bitta inglizcha («We are the producers…») va bitta ruscha jumla bilan: «Сделано вручную, проверено три раза».
  5. Tashkilotchi xati: har jamoaga 2 daqiqa taqdimot va 1 daqiqa savollar.

Yulduzli savollar

  1. 300 so‘z, daqiqasiga 100 so‘z: necha daqiqa?

  2. S = b₁ : (1 − q), b₁ = 12, q = 1/2. S = ?

  3. O‘ylab ko‘r: nega taqdimotga o‘ylab topilgan raqamni qo‘ymadik?

Hikoyadagi darslar