ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi9-sinf · 28-hafta

Bahorgi yangi mahsulot

🎯 Missiya: Bahorga qaysi yangi mahsulotni tanlaymiz: mini-belanchak, rangli to‘plam yoki yangisiz?

Dushanba

MalikaBugun yangi 4 haftalik kelishuv boshlandi: 1 belanchak va 3 ushlagich topshirildi. Murabbiy dedi: «23-aprel, juma — viloyat yosh tadbirkorlar yarmarkasi. Bahorga yangi mahsulot ham ko‘rsatsangiz yaxshi bo‘lardi».
ZarinaIkki g‘oya: A — mini-belanchak, 15 sm, sumkaga sig‘adigan sayohat o‘yinchog‘i. B — bahor ranglari to‘plami: uchta ushlagich.
AnvarOna tili: tasviriy matn narsani so‘z bilan «chizadi»: rang, shakl, o‘lcham. Unda sifat va o‘xshatish ko‘p, fe’l kam. Avval kuzatamiz, keyin umumiydan tafsilotga qarab yozamiz.
JasurMini tasviri: 15 sm, silliq, och sariq, qirralari yumaloq, sumkaga sig‘adigan belanchak.
MalikaRaqamlar: mini — 1,5 soat, material 18 000, narxi 40 000. To‘plam — 3 ushlagich, 6 soat, material 72 000, narxi 130 000.
Ona tili

Qulf 1: Yangi mahsulot tasviri

Topshiriq: Tasviriy matnda nima ko‘p bo‘ladi?

🔑 Kalit: Mini: 15 sm, 1,5 soat, material 18 000, narxi 40 000. To‘plam: 3 ushlagich, 6 soat, material 72 000, narxi 130 000.

JasurInformatika: takrorlanish soni noma’lum bo‘lsa — while. n = 0; qoldi = 6; while qoldi >= 1.5: n += 1; qoldi -= 1.5; print(n) → 4. 6 soatdan 4 ta mini chiqadi.
ZarinaSikl shartidagi qiymatni sikl tanasida o‘zgartirish shart, aks holda sikl cheksiz bo‘ladi. Xato qilib cheksiz sikl yozsak, Ctrl + C bilan to‘xtatamiz.
Bobo4 ta mini = 6 soat. Haftada 1 soat bo‘sh qoladi (9 soat ketadi): ikki hafta 2 soat, yana bir qo‘shimcha shanba 4 soat — ota-onalar rozi.
AnvarAlgebra: geometrik progressiya bn = b₁ · q^(n−1). Har mijoz 2 do‘stga aytsa: 1, 2, 4, 8 — q = 2, b₄ = 1 · 2³ = 8. 2 va 8 ning o‘rta geometrigi √(2 · 8) = 4.
InformatikaAlgebra

Qulf 2: while va geometrik progressiya

Topshiriq: n = 0; qoldi = 3; while qoldi >= 1.5: n += 1; qoldi -= 1.5. n qancha bo‘ladi?

🔑 Kalit: 4 ta mini = 6 soat = 2 haftalik bo‘sh soatlar (2) + bir qo‘shimcha shanba (4). Bitta to‘plam ham 6 soat oladi.

Seshanba

ZarinaInglizcha: taqdimot: kirish — I’d like to tell you about ...; tartib — First, I’ll talk about ... Now I’ll move on to ...; tekshirish — Are you with me? Is that clear?; yakun — Thank you for your attention. Are there any questions?
JasurHozirgi loyiha Present Continuous da: At the moment we are testing a new product. Doimiy fakt Present Simple da: Our toys are made of wood.
AnvarUnit 7: If we had more hours, we would make the colour set. Shiorda orttirma daraja, lekin isbotlanadigani: the smallest toy in our range.
MalikaTexnologiya: kasb tanlashdagi xatolardan biri — ishning faqat ko‘rinadigan chiroyli tomonini ko‘rish. Mahsulotda ham: mini juda yoqimli, lekin kichik buyumda xavfsizlikni ham ko‘ramiz.
BoboMini bitta yaxlit bo‘lakdan, mayda ajraladigan detalsiz bo‘ladi. Xavfsizlik belgisi yoziladi, ota-onalar va murabbiy ko‘rib chiqadi.
Ingliz tiliTexnologiya

Qulf 3: Taqdimot va xavfsizlik

Topshiriq: Tinglovchidan tushunganini so‘rash iborasi qaysi?

🔑 Kalit: Kichik buyumda mayda ajraladigan detal bo‘lmaydi; xavfsizlik belgisi va ota-onalar hamda murabbiy roziligi shart.

ZarinaBiologiya: ko‘p belgi bir emas, bir necha allel bo‘lmagan genga bog‘liq. Komplementar ta’sirda belgi ikkala dominant gen birga bo‘lganda paydo bo‘ladi: shirin no‘xatda AAbb (oq) × aaBB (oq) → F1 qizil, F2 da 9 qizil : 7 oq.
AnvarEpistazda bir genning holati boshqasini bostiradi: tovuqda ingibitor gen I rang genini to‘xtatadi; IiCc × IiCc → F2 da 13 oq : 3 rangli.
JasurPolimeriyada bir belgiga bir necha gen o‘xshash ta’sir qiladi (bo‘y, massa). Bug‘doyda kumulyativ polimeriya: F2 da 1 : 4 : 6 : 4 : 1. Pleyotropiyada bitta gen bir necha belgiga ta’sir qiladi.
MalikaKimyo: marganes — 25-element, 4-davr, VII B guruh; barqaror oksidlanish darajalari +2, +4, +7. Asosiy rudasi — piroluzit MnO₂. KMnO₄ — kuchli oksidlovchi; uni uyda ishlatmaymiz.
Biologiya (Sitologiya va genetika asoslari)Kimyo

Qulf 4: Genlar va marganes

Topshiriq: Komplementar ta’sirda F2 da qizil : oq nisbati qanday?

Chorshanba

ZarinaFizika: sinish masalasida burchaklar perpendikulyardan o‘lchanadi, n₁ sin α = n₂ sin β. Optik zichroq muhitda β < α; n = c/v.
AnvarZichdan siyrak muhitga o‘tganda chegaraviy burchak sin α₀ = n₂/n₁. Shisha–havo α₀ ≈ 42°, suv–havo ≈ 49°, olmos–havo ≈ 24°, shuning uchun olmos yarqiraydi. Optik tolada nur to‘la qaytib boradi.
JasurGeometriya: yoy uzunligi l = πRn/180. Osma uzunligi R = 15 sm, tebranish burchagi 30°: l = 3,14 · 15 · 30 : 180 = 7,85 sm. Radianda 30° = π/6, l = αR.
BoboDoira yuzi S = πR². Mini tagligi doira shaklida, d = 10 sm: S = 3,14 · 5² = 78,5 sm². Radius ikki baravar oshsa, yuz to‘rt baravar oshadi.
FizikaGeometriya

Qulf 5: To‘la qaytish va yoy

Topshiriq: R = 5 sm doiraning yuzi (π ≈ 3,14)?

AnvarGeografiya: Fors qo‘ltig‘i bo‘yidagi olti arab davlati: Saudiya Arabistoni, BAA, Ummon, Qatar, Quvayt, Bahrayn. Eng kattasi Saudiya Arabistoni: taxminan 2,15 mln km², taxminan 35 mln aholi. Iqlim issiq va quruq.
ZarinaIndoneziya — dunyodagi eng katta orol davlat: maydoni taxminan 1,9 mln km², aholisi taxminan 280 mln (dunyoda 4-o‘rin), poytaxti Jakarta. «Tinch okean olovli halqasi»da joylashgan.
JasurJahon tarixi: Suvaysh kanali 1869-yilda ochilgan; 1888-yilgi konvensiya uni barcha davlatlar kemalari uchun ochiq deb e’lon qilgan. Misr rasman Usmonlilar tarkibida, amalda Britaniya nazoratida edi.
MalikaHamma uchun ochiq qoida — adolatli qoida. Bizning kelishuv ham ikki tomonga ochiq va tushunarli.
Geografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)Jahon tarixi

Qulf 6: Tanaffus: Fors, Indoneziya, Suvaysh

Topshiriq: Suvaysh kanali qaysi yilda ochilgan?

Payshanba

MalikaAdabiyot: Halima Xudoyberdiyeva 1947-yil 17-mayda Sirdaryo viloyati Boyovut tumanida tug‘ilgan; birinchi to‘plami «Ilk muhabbat» (1969), «Muqaddas ayol» asari uchun 1990-yilda Davlat mukofotini olgan. «Dorilomon kunlar keldi...», «Begim, sizni tabiat…», «Shunchaki» she’rlarini kitobdan o‘qiymiz.
AnvarTarix: 1868-yilgi shartnoma Buxoro amirligini Rossiya protektoratiga aylantirdi: amir siyosiy mustaqillikni yo‘qotdi, lekin fuqarolari ustidan keng hokimiyatni saqladi. Qo‘shbegi soliq yig‘ishni boshqargan; xiroj — hosildan olinadigan yer solig‘i.
ZarinaDarslikka ko‘ra soliqni asosan dehqonlar — aholining taxminan 90% — to‘lagan.
JasurRus tili: haqiqiy shart: «Если у нас есть шесть часов, мы сделаем четыре мини». Haqiqiy bo‘lmagan: «Если бы у нас было больше часов, мы бы сделали набор». Sodda gapda: «при наличии времени», «без интернета».
AdabiyotO‘zbekiston tarixiRus tili

Qulf 7: Shoira, amirlik, shart

Topshiriq: Qaysi gap haqiqiy bo‘lmagan shart?

MalikaHuquq: sudlov qonuniylik, xolislik, tenglik va oshkoralik tamoyillariga tayanadi. Hukm kuchga kirguncha shaxs aybsiz hisoblanadi, ayblanuvchi himoya huquqiga ega. Shikoyat bo‘lsa, biz ham avval ikkala tomonni eshitamiz.
JasurSo‘rov: 20 oiladan 9 tasi 40 000 so‘mlik miniga, 6 tasi 130 000 so‘mlik to‘plamga «ha» dedi, 5 tasi ikkalasini ham olmasligini aytdi.
ZarinaIqtisod, V bob takrori: ishsizlik darajasi = ishsizlar : ishchi kuchi · 100%. Masalan 2 : 50 · 100% = 4%. Javob 100% dan oshmasligini tekshiramiz.
AnvarSoatiga foyda (do‘kon ulushi 25% dan keyin): mini (30 000 − 18 000) : 1,5 = 8 000; to‘plam (97 500 − 72 000) : 6 = 4 250. Belanchak 18 000 : 3 = 6 000, ushlagich 11 250 : 2 = 5 625.
Konstitutsiyaviy huquq asoslariIqtisodiy bilim asoslari

Qulf 8: So‘rov va soat hisobi

Topshiriq: To‘plamdan soatiga foyda qancha?

🔑 Kalit: So‘rov: 20 oiladan 9 tasi mini, 6 tasi to‘plam oladi. Soatiga foyda: mini 8 000, to‘plam 4 250 so‘m.

Juma

MalikaMuhokama matni: fikr (tezis), dalillar, xulosa. Uch yo‘l: A — 4 ta mini-belanchak (6 soat); B — bahor to‘plami, bitta (6 soat); C — yangi mahsulot yo‘q.
JasurB: bitta to‘plam 6 soatni to‘liq oladi, soatiga foyda 4 250, so‘rovda atigi 6/20 oila. Shuning uchun B kuchsiz.
ZarinaC xavfsiz, lekin so‘rovga e’tibor bermaydi: 20 oiladan 9 tasi mini olardi. Yarmarkada ko‘rsatadigan yangi narsamiz ham bo‘lmaydi.
AnvarA: soatiga 8 000 — eng yuqori; 6 soat: 2 bo‘sh soat + 1 qo‘shimcha shanba. Xavf — mayda detal: bitta yaxlit bo‘lak va xavfsizlik belgisi bilan hal bo‘ladi.
Tezis: A. Dalillar: so‘rovda 9/20, soatiga 8 000, 6 soatga 4 ta sig‘adi. Xulosa: mayda detalsiz 4 ta mini-belanchak, yarmarka uchun.
Ona tili

Qulf 9: Fikr, dalil, xulosa

Topshiriq: Qaysi kalit B (to‘plam) ga qarshi chiqdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 16 ta fanni birlashtirdi.

Ona tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Sitologiya va genetika asoslari)FizikaGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)GeometriyaKonstitutsiyaviy huquq asoslariIqtisodiy bilim asoslariJahon tarixiKimyoO‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 12 yulduz

Jamoa hisoboti

Qaror: 4 ta mini-belanchak

Muammo: bahorgi yangi mahsulot. Mini — 15 sm, 1,5 soat, material 18 000, narxi 40 000; to‘plam — 6 soat, 72 000, narxi 130 000. So‘rov: 20 oiladan 9 tasi mini, 6 tasi to‘plam. Soatiga foyda: mini 8 000, to‘plam 4 250. Qaror: 4 ta mini (6 soat), mayda detalsiz. Keyingi qadam: yarmarkaga tayyorgarlik.

— 9-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Mini: 15 sm, 1,5 soat, material 18 000, narxi 40 000. To‘plam: 3 ushlagich, 6 soat, material 72 000, narxi 130 000.
  2. 4 ta mini = 6 soat = 2 haftalik bo‘sh soatlar (2) + bir qo‘shimcha shanba (4). Bitta to‘plam ham 6 soat oladi.
  3. Kichik buyumda mayda ajraladigan detal bo‘lmaydi; xavfsizlik belgisi va ota-onalar hamda murabbiy roziligi shart.
  4. So‘rov: 20 oiladan 9 tasi mini, 6 tasi to‘plam oladi. Soatiga foyda: mini 8 000, to‘plam 4 250 so‘m.

Yulduzli savollar

  1. (30 000 − 18 000) : 1,5 = ?

  2. R = 15 sm, 30° yoy uzunligi (π ≈ 3,14)?

  3. O‘ylab ko‘r: yangi mahsulot faqat yoqimli bo‘lsa yetarlimi?

Hikoyadagi darslar