To‘g‘ri burchakli uchburchaklarning o‘xshashlik alomatlari
To‘g‘ri burchakli uchburchaklarning bittadan burchagi to‘g‘ri bo‘lgani uchun ularning o‘xshashlik alomatlari soddalashadi. 1) Bittadan o‘tkir burchagi mos teng bo‘lsa, ular o‘xshash. 2) Katetlari mos ravishda proporsional bo‘lsa, ular o‘xshash. 3) Birining gipotenuzasi va kateti ikkinchisining gipotenuzasi va katetiga proporsional bo‘lsa, ular o‘xshash. Birinchi ikkita alomat BB va TBT ning xususiy holi, uchinchisi esa alohida isbotlanadi: gipotenuza va kateti bo‘yicha tenglik alomatiga tayanadi. Bu alomatlardan balandlik hosil qilgan uchburchaklarni solishtirishda keng foydalaniladi.
Yo‘lak tepalikka bir xil qiyalikda ko‘tariladi: yer bo‘ylab har 10 m da 1 m ga ko‘tariladi. Yo‘lak, yer va vertikal chiziqdan hosil bo‘lgan barcha to‘g‘ri burchakli uchburchaklarda o‘tkir burchak bir xil, shuning uchun ular o‘xshash; yer bo‘ylab 45 m da yo‘lak 4,5 m ga ko‘tariladi.
Yo‘l quruvchi qiyalikni butun uzunlik bo‘ylab bir xil saqlaydi, pandus loyihachisi har bir bo‘lak uchun balandlikni hisoblaydi, geodezist balandlik farqini masofadan topadi.
Katakli daftarda har 5 katak o‘ngga 1 katak yuqoriga ko‘tariladigan qiya chiziq chizing va 10 hamda 15 katak o‘ngdagi balandliklari 2 va 3 katak ekanini tekshiring.
«Qog‘oz uchburchaklar»: katakli qog‘ozdan (kattalar yordamida qaychi bilan) turli kattalikdagi to‘g‘ri burchakli uchburchaklar kesib, o‘xshashlarini juftlab chiqing va qaysi alomat ishlaganini ayting.