ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi9-sinf · 7-hafta

Birinchi partiya tekshiruvi

🎯 Missiya: Birinchi partiyadagi nuqsonli belanchak bilan nima qilamiz?

Dushanba

MalikaBirinchi partiya: bobo shanba kuni qismlarni tokarda yasadi, yakshanba jilvirladik. Bugun 1-qavat bo‘yoq 🎨
ZarinaTexnologiya: pichoqchilikda maktablar bor: Chust pichoqlari uzun dasta va tig‘i bilan, Qorasuv — chilmix mixli dastasi bilan, Qo‘qon — keng, qalin tig‘i bilan mashhur.
AnvarIsh tartibi: bo‘laklarni tayyorlash, o‘lchab belgilash, kesish, teshik ochish, dasta o‘rnatish, pardozlash. Belgilash kesishdan oldin!
JasurO‘quv ustaxonasida toblash va charxlashni faqat usta qiladi. Parma stanogida qo‘lqop yechiladi: aylanuvchi parma uni ilib olishi mumkin.
Biz ham o‘z uslubimizni ushlaymiz: yumaloq burchak, egri tag. Bugun burchaklarni qayta o‘lchab ko‘ramiz.
Texnologiya

Qulf 1: Pichoq maktablari va ish tartibi

Topshiriq: Parma stanogida nima uchun qo‘lqop yechiladi?

🔑 Kalit: Belgilash kesishdan oldin; parma stanogida qo‘lqop yechiladi, chunki aylanuvchi parma uni ilib oladi.

AnvarInglizchada: bizning loyiha — “a part-time job”: dam olish kunlari ishlaymiz. “Full-time” — butun hafta, “flexi-time” — vaqtni o‘zing tanlaysan.
ZarinaQoida: “a five-day week”, “a ten-minute walk” — birinchi ot birlikda, “ten-minutes” emas.
Jasur“Wednesday is the day when we check the swings.” Ishni tanlash: “I would prefer to be a designer because I like drawing.”
MalikaOna tilidan: «va», «hamda» — . «Burchak noto‘g‘ri chiqdi va natijada belanchak qiyshaydi» — sabab-natija.
Zarina-u/-yu ham bog‘lovchi bo‘ladi: «Yomg‘ir tindi-yu, bo‘yoq quridi» — bir vaqtlilik emas, ketma-ketlik 🙂
Ona tiliIngliz tili

Qulf 2: Qisman ish va ketma-ket gap

Topshiriq: Qaysi ibora to‘g‘ri?

Seshanba

AnvarTekshiruv algoritmini da chizdik: oval — boshlash, parallelogramm — b ni kiritish, romb — shart tekshirish, to‘rtburchak — amal.
ZarinaRomb: «48 ≤ b ≤ 52 mi?» Ha — «o‘tdi», yo‘q — «bobog‘a qaytar». da ikki chiqish bor.
Jasur — har qadamdan keyin qiymatlarni yozish: b = 50 → ha; b = 53 → yo‘q. Qo‘lda bir-ikki son bilan o‘tib chiqamiz.
AnvarIjrochi — bizning jamoa: faqat o‘lchash va solishtirish buyruqlari; kesish — yo‘q.
Informatika

Qulf 3: Tekshiruv blok-sxemasi

Topshiriq: Shart tekshirish blokining shakli va chiqishlari?

🔑 Kalit: Shart bloki — romb, ikki chiqish (ha/yo‘q); kuzatuv jadvali har qadamdan keyingi qiymatlarni yozadi.

AnvarOsgich tayanchi brusi 50 sm, ±2 sm ruxsat. b uchun: (b − 48)(b − 52) ≤ 0, ya’ni b² − 100b + 2496 ≤ 0.
Zarina grafik bilan: a > 0, tarmoqlar yuqoriga; ildizlar 48 va 52 (D = 10 000 − 9 984 = 16 > 0). ≤ 0 — parabola Ox dan pastda: 48 ≤ b ≤ 52.
JasurD = 0 bo‘lsa, parabola Ox ni bir nuqtada : (b − 50)² ≥ 0 hamma b da rost. D < 0 da Ox bilan umuman kesishmaydi.
AnvarErtaga tekshiruvda har bir brusni shu oraliq bilan solishtiramiz.
Algebra

Qulf 4: Ruxsat etilgan chetlanish

Topshiriq: (b − 48)(b − 52) ≤ 0 yechimi qaysi?

🔑 Kalit: (b − 48)(b − 52) ≤ 0 dan 48 ≤ b ≤ 52 chiqadi. Bruslar 50, 49, 53, 50, 51: 53 oraliqdan tashqarida.

Chorshanba

AnvarTekshiruvda brus uzunliklari: 50, 49, 53, 50, 51 sm; faqat 53 oraliqdan tashqarida. 3-belanchakda katetlar 30 va 40 sm. 3-4-5 bilan solishtiramiz: — tomonlarni o‘sish tartibida bo‘lamiz.
Zarina30 : 30 = 1, 40 : 40 = 1, 53 : 50 = 1,06. Nisbatlar teng emas — o‘xshash emas, demak burchak 90° emas.
MalikaTeskari teorema: 53² = 2 809 > 30² + 40² = 2 500, shuning uchun burchak o‘tmas va ramka qiyshayadi.
JasurTo‘g‘ri burchakli uchburchaklarda yengilroq: katetlar proporsional bo‘lsa — o‘xshash. 4-belanchakda 30, 40, 50: aynan 3-4-5 ✅
Geometriya

Qulf 5: 3-4-5 sinovi

Topshiriq: Tomonlar 30, 40, 53 uchburchagi 3-4-5 ga nega o‘xshash emas?

🔑 Kalit: TTT: uchala nisbat teng bo‘lsa o‘xshash. 30 : 30, 40 : 40, 53 : 50 teng emas; 53² = 2 809 > 2 500 — burchak o‘tmas.

Anvar3-belanchak uchun uch yo‘l. A: shundayligicha sotish — xavfsizlik shartiga zid. B: Bobo yangi brus kesadi: yog‘och 4 000 + bo‘yoq 1 000 = 5 000. C: butunlay qayta yasash: 42 000.
Zarina R = P : TC · 100 %. Reja: 148 000 : 452 000 ≈ 33 %. B da: TC = 457 000, P = 143 000, R ≈ 31 %. C da: TC = 494 000, P = 106 000, R ≈ 21 %.
MalikaZaxira: 480 000 − 452 000 = 28 000. C ga 42 000 kerak — zaxira yetmaydi. B da 5 000 ketadi, 23 000 qoladi.
AnvarNarxlar o‘zgarsa, foydani solishtirish uchun kerak: I = 1,1 bo‘lsa, Pr = 143 000 : 1,1 = 130 000.
Iqtisodiy bilim asoslari

Qulf 6: Qaysi yo‘l arzon?

Topshiriq: B variantida rentabellik taxminan qancha?

🔑 Kalit: Rentabellik R = P : TC · 100 %: B da ≈ 31 %, C da ≈ 21 %; C ga 42 000 kerak, zaxira esa 28 000; B da 5 000 ketadi.

Payshanba

AnvarFizika: — V o‘zgarmas, p₁/T₁ = p₂/T₂. Yopiq idish 293 K da 100 kPa; 353 K gacha qizisa, bosim ≈ 120 kPa. Yopiq idishni olovga yaqinlashtirmaymiz!
ZarinaAmaliy ish: no‘xat modeli. 10 ta no‘xat qatorda 8 sm bo‘lsa, bittasi 0,8 sm. Moy parda usulida d = V/S.
JasurUstaxona 60 m³: ρ = pM/(RT) ≈ 1,19 kg/m³, havo massasi m = ρV ≈ 71 kg. Shamollatish uchun 60 m³ havoni almashtirish kerak.
MalikaBiologiya: ATF sintez qiladi; xloroplast faqat o‘simlik hujayrasida; ortiqcha moddani parchalaydi — bizning kompost 🌱
FizikaBiologiya (Sitologiya va genetika asoslari)

Qulf 7: Idish, no‘xat va hujayra

Topshiriq: Mitoxondriyaning asosiy vazifasi nima?

ZarinaKimyo: uglerod guruhi C, Si, Ge, Sn, Pb. Uglerodning si: olmos va grafit — bitta element. Qalamdagi grafit bilan belgilaymiz ✏️
AnvarFaollashtirilgan ko‘mir qiladi: gaz va moddalarni sirtiga yutadi. Ustaxonada ko‘mir xaltasi hidni biroz oladi, lekin asosiysi — shamollatish.
MalikaGeografiya amaliyoti: zichlik = aholi : maydon; urbanizatsiya darajasi = shahar aholisi : jami × 100 %. Misol shahar M (uydirma): 80 000 kishi, 56 000 shaharda → 70 %.
JasurQishloq aholisi = 80 000 − 56 000 = 24 000. 70 % — o‘rtacha daraja (50–75 %). Bu misol, haqiqiy raqam emas.
KimyoGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)

Qulf 8: Grafit va zichlik

Topshiriq: Olmos va grafit qaysi elementning allotropik shakllari?

JasurHuquq: — uyga qonuniy asossiz kirish mumkin emas. Ustaxona bobomning hovlisida: egasidan ruxsat so‘raymiz.
Zarina: sud hukmigacha odam aybsiz. 3-belanchak uchun hech kimni ayblamaymiz: sababni o‘lchovlar ko‘rsatadi 😄
AnvarJahon tarixi: 1871-yil 18-yanvarda Versalda Germaniya imperiyasi e’lon qilindi. Prussiya hududning 2/3 qismi va aholining 60 % ini egallagan.
MalikaImperiya organlari: Bundesrat va Reyxstag; Prussiya ustun edi. Bizning jamoada bitta a’zo — bitta ovoz, hech kim hukmronlik qilmaydi.
Konstitutsiyaviy huquq asoslariJahon tarixi

Qulf 9: Uy daxlsizligi va ovoz

Topshiriq: Aybsizlik prezumpsiyasiga ko‘ra odam qachongacha aybsiz?

Juma

AnvarO‘zbekiston tarixi: 1868-yilda Zarafshon okrugi tuzildi va Buxoro amirligi bo‘ldi: ichki boshqaruv saqlanadi, tashqi siyosat boshqa kuch qo‘lida.
ZarinaHarbiy voqealarni darslikdan o‘qiymiz, bu yerda faqat atama va yil.
MalikaAdabiyot: Navoiy «Farhod va Shirin»ida usta kasblar nomlari bor: va . Kitobni o‘zingiz o‘qing; men voqealarni aytmayman 🙂
JasurBizda me’mor — Malika (loyiha), naqqosh — Zarina (bo‘yoq), hisobchi — Anvar, tekshiruvchi — men 😎
O‘zbekiston tarixiAdabiyot

Qulf 10: Protektorat va me’mor

Topshiriq: Protektoratda nima saqlanadi?

ZarinaRus tilida: A. S. Grin «Зелёная лампа» hikoyasi bor; kitobni o‘qiymiz, bu yerda qayta aytmaymiz. Mavzu — ko‘chirma gapni o‘zlashtirma gapga aylantirish.
AnvarDarak: Малика сказала: «Проверим угол». → Малика сказала, что надо проверить угол.
JasurSavol: Бобо спросил: «Сколько стоит дерево?» → Бобо спросил, сколько стоит дерево.
MalikaBuyruq: Бобо сказал: «Выключите станок!» → Бобо сказал, чтобы выключили станок.
Rus tili

Qulf 11: Ko‘chirma va o‘zlashtirma gap

Topshiriq: Buyruq o‘zlashtirma gapda qaysi so‘z bilan beriladi?

Sinf rahbari3-belanchak bilan nima qilamiz? Asoslang.
AnvarBrus 53 sm — ruxsat 48–52 dan tashqarida. A xavfsizlik qoidasiga zid. B — 5 000, C — 42 000, zaxiradagi 28 000 ga sig‘maydi.
ZarinaTTT sinovi ham 3-4-5 ga mos emasligini ko‘rsatdi. B da bobo yangi brusni kesib, men faqat shu joyni qayta bo‘yayman.
Jasur2-partiya uchun: kesishdan oldin shablon, yig‘ishdan keyin blok-sxema bo‘yicha tekshiruv — bo‘yashdan oldin!
Qaror: B variant va 2-partiyada ertaroq tekshiruv. Shanba — bobo bilan.
Iqtisodiy bilim asoslariGeometriya

Qulf 12: Qaror: 3-belanchak

Topshiriq: B variantni qaysi kalitlar birga asosladi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 16 ta fanni birlashtirdi.

Ona tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Sitologiya va genetika asoslari)FizikaGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)GeometriyaKonstitutsiyaviy huquq asoslariIqtisodiy bilim asoslariJahon tarixiKimyoO‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 15 yulduz

Jamoa hisoboti

Birinchi partiyada nuqson topildi

Muammo: 5 ta belanchakdan birining (3-) brusi 53 sm, ruxsat 48–52. TTT sinovi: 30 : 30, 40 : 40, 53 : 50 teng emas; 53² = 2 809 > 2 500, burchak o‘tmas. Variantlar: A sotish — xavfli; B yangi brus 5 000, rentabellik ≈ 31 %; C qayta yasash 42 000, rentabellik ≈ 21 %, zaxira (28 000) yetmaydi. Qaror: B. 2-partiyada kesishdan oldin shablon va yig‘ishdan keyin tekshiruv bloki. Keyingi qadam: 17-oktabrda 2-partiya.

— 9-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Belgilash kesishdan oldin; parma stanogida qo‘lqop yechiladi, chunki aylanuvchi parma uni ilib oladi.
  2. Shart bloki — romb, ikki chiqish (ha/yo‘q); kuzatuv jadvali har qadamdan keyingi qiymatlarni yozadi.
  3. (b − 48)(b − 52) ≤ 0 dan 48 ≤ b ≤ 52 chiqadi. Bruslar 50, 49, 53, 50, 51: 53 oraliqdan tashqarida.
  4. TTT: uchala nisbat teng bo‘lsa o‘xshash. 30 : 30, 40 : 40, 53 : 50 teng emas; 53² = 2 809 > 2 500 — burchak o‘tmas.
  5. Rentabellik R = P : TC · 100 %: B da ≈ 31 %, C da ≈ 21 %; C ga 42 000 kerak, zaxira esa 28 000; B da 5 000 ketadi.

Yulduzli savollar

  1. R = P : TC · 100 %. P = 143 000, TC = 457 000. R ≈ ?

  2. 30, 40 va 50 sm tomonli uchburchak qaysi uchlikka mos?

  3. O‘ylab ko‘r: nega bo‘yashdan oldin tekshiruv qo‘shildi?

Hikoyadagi darslar