Oqsil tarkibi. Oqsil tuzilishi
Har bir turda faqat unga xos oqsillar bor; hatto bir xil vazifani bajaruvchi oqsillar (masalan, gemoglobin) turli hayvonlarda biroz farq qiladi. Oqsillarning xilma-xilligi uch omil bilan izohlanadi: aminokislotalar tarkibi, ularning soni va zanjirdagi ketma-ketligi. Birlamchi tuzilish — peptid bog‘lar bilan bog‘langan aminokislotalar ketma-ketligi. Ikkilamchi tuzilishda zanjir spiral (yoki burmali varaq) shaklida buraladi va spiral o‘ramlari orasida NH va CO guruhlari o‘rtasida vodorod bog‘lar hosil bo‘ladi; bunga keratin va kollagen misol. Uchlamchi tuzilishda spiral o‘ziga xos tarzda buklanib, globula hosil qiladi (masalan, mioglobin); uni vodorod, ionli, disulfid va gidrofob bog‘lar ushlab turadi. To‘rtlamchi tuzilish bir necha polipeptid zanjirining birikishidan hosil bo‘ladi: gemoglobinda to‘rtta zanjir va to‘rtta temirli gem bor. Oqsilda bitta aminokislotaning almashishi ham uning shakli va vazifasini o‘zgartirishi mumkin.
«Tuzilish pog‘onalari». Ip va munchoqlar bilan modelni qurasiz: munchoqlar ketma-ketligi (birlamchi), ipni qalamga o‘rash (ikkilamchi), o‘ralgan ipni yumaloq tugun qilish (uchlamchi), bir nechta tugunni birlashtirish (to‘rtlamchi).