Lipidlar
Lipidlar suvda erimaydigan organik birikmalar guruhi. Eng ko‘p tarqalgani oddiy lipidlar — neytral yog‘lar: hayvonlarda yog‘, o‘simliklarda moy (odatdagi haroratda suyuq); kimyoviy jihatdan glitserin va yog‘ kislotalaridan tuzilgan. Mum ham oddiy lipid bo‘lib, suv o‘tkazmaydigan qoplama hosil qiladi (masalan, bargda, asalari uyasida). Murakkab lipidlar: fosfolipidlar hujayra membranasining asosi, glikolipidlar va lipoproteinlar (lipid + oqsil) membrana va tashish uchun muhim. Steroidlar (xolesterin, jinsiy gormonlar, D vitamini) boshqa guruh lipidlardir. Lipidlarning vazifalari: energiya (1 g yog‘ to‘liq parchalanganda taxminan 38,9 kJ, uglevoddan ikki baravarga yaqin ko‘p), zaxira, issiqlikni saqlash (teri osti yog‘i), membrana qurilishi, gormonlar sintezi va himoya. Yog‘ oksidlanganda suv ham hosil bo‘ladi (1 kg yog‘dan taxminan 1,1 l): bu metabolik suv cho‘l hayvonlari uchun foydali; tuya o‘rkachidagi yog‘ esa avvalo energiya zaxirasidir.
«Yog‘ yoki moy?» Kartochkalardagi mahsulotlarni (qo‘y yog‘i, zig‘ir moyi, g‘o‘za chigiti moyi, tuya o‘rkach yog‘i, asal mumi, xolesterin, fosfolipid) oddiy lipid, murakkab lipid va steroidga ajrating.