Hujayrani o‘rganish tarixi va hujayra nazariyasi
Hujayra mikroskop kashf etilgach ochildi: 1665-yilda ingliz olimi R. Guk po‘kak to‘qimasining yupqa kesmasida mayda bo‘shliqlarni ko‘rib, ularni «sellula» (katakcha) deb atadi. 1670-yillarda A. Levenguk tirik mikroorganizmlarni, bakteriyalar va qondagi eritrositlarni kuzatdi; 1831-yilda R. Braun hujayrada yadroni aniqladi. 1838–1839-yillarda M. Shleyden va T. Shvann o‘simlik va hayvonlar hujayralardan tuzilgan degan xulosaga tayanib hujayra nazariyasini yaratdi; keyinroq R. Virxov yangi hujayra faqat mavjud hujayradan hosil bo‘lishini ta’kidladi, K. Ber esa sutemizuvchilarning tuxum hujayrasini kashf etib, ko‘p hujayrali organizm bitta zigotadan rivojlanishini ko‘rsatdi. Hozirgi hujayra nazariyasiga ko‘ra: barcha organizmlar hujayralardan tuzilgan; hujayra tirik organizmlarning tuzilish va vazifa birligi; yangi hujayralar faqat bo‘linish bilan oldingi hujayralardan hosil bo‘ladi; hujayraviy tuzilish tirik organizmlarning umumiy kelib chiqishidan dalolat beradi. Viruslar bu qoidaga istisno hisoblanadi, chunki ular hujayrasiz.
«Olimlar zanjiri». Chiziq bo‘ylab 6 ta kartochka (Guk, Levenguk, Braun, Shleyden va Shvann, Virxov, Ber) joylashtiring. Har bir o‘quvchi o‘z olimining kashfiyotini bir gapda aytadi va yil bo‘yicha o‘z o‘rnini topadi.