Mitoxondriya, plastidalar, lizosomalar va sitoplazmaning boshqa organoidlari
Mitoxondriya barcha eukariot hujayralarda bor; u ikki membranali: tashqi membrana silliq, ichki membrana burmalar — kristalar hosil qiladi, ularda energiya almashinuvi fermentlari joylashgan. Ichki bo‘shliqda (matriksda) o‘z halqasimon DNKsi, RNK va ribosomalari bor, shuning uchun mitoxondriya yarim avtonom va bo‘linib ko‘payadi; uning asosiy vazifasi ATF sintezi. Plastidalar faqat o‘simlik hujayralariga xos: xloroplastda fotosintez (yashil xlorofill), xromoplastda gul va mevaga rang beruvchi karotinoidlar, leykoplastda (rangsiz) kraxmal to‘planadi; plastidalar bir-biriga aylanishi mumkin. Lizosoma — bir membranali pufakcha, ichida oqsil, uglevod va yog‘larni parchalovchi gidrolitik fermentlar bor; u oziq moddani hazm qiladi va eskirgan qismlarni yo‘q qiladi. O‘simlik vakuolasida hujayra shirasi (tuzlar, organik moddalar) bo‘lib, u suv kirishi va hujayra tarangligini (turgor) ta’minlaydi. Hujayra markazi sentriolalardan iborat, bo‘linishda bo‘linish urchug‘ini hosil qiladi.
Nomni rasmdagi raqamga sudrang (yoki nomni, keyin raqamni bosing)
- 1
- 2
- 3
Ba’zi issiqxonalarda o‘simliklarga qizil va ko‘k chiroqlar yoritadi, shuning uchun xona binafsha tusda ko‘rinadi. Barg yashil pigmenti asosan qizil va ko‘k nurni yutadi, yashilini esa ko‘proq qaytaradi.
Issiqxona agronomi yoritishni sozlaydi, o‘simlik biologi fotosintez tezligini o‘lchaydi, bog‘bon o‘simlikni yorug‘ joyga qo‘yadi.
Bitta o‘simlikning eski va yosh bargini, shuningdek barg usti va ostini solishtiring: rang farqini va qaysi birida yashil ko‘proqligini bir gapda yozing. Barg yulmang.
«Organoid vizitkasi». Har bir guruh bitta organoidni tanlab, uning «vizitkasi»ni (nomi, tuzilishi, vazifasi, qaysi hujayrada ko‘p) tayyorlaydi va qisqa taqdim etadi.