Urug‘lanish
Urug‘lanish — gaploid erkak va urg‘ochi gametalarning qo‘shilishi; hosil bo‘lgan hujayra zigota, unda diploid to‘plam tiklanadi: har bir gomologik juftning bittasi otadan, bittasi onadan. Suvda yashovchi baliq va amfibiyalarda ko‘pincha tashqi urug‘lanish (gametalar suvga chiqariladi), quruqlikdagi hayvonlarda ichki urug‘lanish kuzatiladi. Spermatozoid akrosomadagi fermentlar bilan tuxum qobig‘ini eritadi va uning yadrosi tuxum ichiga kirib, tuxum yadrosi bilan qo‘shiladi; odatda faqat bitta spermatozoid urug‘lantiradi. Gulli o‘simliklarda qo‘sh urug‘lanish bo‘ladi (S. G. Navashin, 1898): chang naychasi orqali keladigan ikki spermiydan biri tuxum hujayra bilan qo‘shilib zigota (murtak, 2n), ikkinchisi markaziy hujayra bilan qo‘shilib triploid (3n) endospermni, ya’ni murtakning zaxira oziqasini hosil qiladi. Partenogenez — urug‘lanmagan tuxum hujayradan rivojlanish: tabiatda dafniya, asalarilarda (erkak ari) uchraydi.
«Qo‘sh urug‘lanish sxemasi». Guruhlar gul diagrammasini chizadi: changdon, chang naychasi, ikki spermiy, tuxum hujayra, markaziy hujayra. Kim nima bilan qo‘shilishini strelka bilan ko‘rsatadi va xromosoma sonini yozadi (n yoki 2n yoki 3n).