Genlarning polimer va ko‘p tomonlama ta’siri
Polimer ta’sirda bitta belgining rivojlanishiga bir necha allel bo‘lmagan gen o‘xshash ta’sir qiladi; bunday genlar asosan miqdoriy belgilarni (bo‘y, vazn, sut miqdori va yog‘liligi, tuxum berish, shakar miqdori) belgilaydi. Kumulyativ polimeriyada belgi dominant allellar soniga qarab kuchayadi; shved olimi N. Nilson-Ele bug‘doyda qizil (A₁A₁A₂A₂) va oq (a₁a₁a₂a₂) donli navlarni chatishtirdi: F1 pushti, F2 da qizil : och qizil : pushti : och pushti : oq = 1 : 4 : 6 : 4 : 1. Nokumulyativ polimeriyada belgi hech bo‘lmaganda bitta dominant gen bo‘lsa namoyon bo‘ladi, F2 da 15:1. Pleyotropiyada bitta gen bir necha belgiga ta’sir qiladi: masalan, drozofilada ko‘zda pigment bo‘lmasligini belgilovchi gen ayrim ichki organlar rangiga va hayotchanlikka ham ta’sir qiladi. Letal gen organizm nobud bo‘lishiga olib keladi: sichqonlarda sariq jun geni (A) gomozigota (AA) holatda embrionni halok qiladi, shuning uchun Aa × Aa dan tirik tug‘ilganlar 2 sariq : 1 qora (3:1 emas). Zamonaviy fan ham ko‘pchilik belgilar (odam bo‘yi, o‘simlik hosildorligi) ko‘p genlarga va tashqi muhitga bog‘liqligini tasdiqlaydi.
Paxta seleksioneri ko‘plab o‘simlik tolasi uzunligini o‘lchaydi va ikki aniq guruh emas, qisqadan uzungacha silliq qator ko‘radi. Bunda ko‘p genlar bir-birini kuchaytiradi va muhit ham ta’sir qiladi.
Paxta seleksioneri tola sifatini baholaydi, sut fermasi maslahatchisi sut miqdorini yozib boradi, parrandachilik mutaxassisi tuxum berishni solishtiradi.
O‘nta quruq loviya yoki urug‘ni (yoki o‘nta qalamni) uzunligi bo‘yicha qatorga tering va uzunliklar ikki aniq guruhga emas, silliq qatorga joylashishini tekshiring.
«Nechta dominant allel?». Daftarda A₁a₁A₂a₂ × A₁a₁A₂a₂ ning 4×4 katagini tuzing, har bir katakdagi dominant allellar sonini yozing va 1:4:6:4:1 ni toping.