Moddalar almashinuvi va energiya almashinuvi

Hujayra va organizmda ketadigan barcha kimyoviy reaksiyalar yig‘indisi moddalar almashinuvi, ya’ni metabolizm deyiladi. U bir-biriga qarama-qarshi, ammo o‘zaro bog‘liq ikki jarayondan iborat: assimilyatsiya (anabolizm, plastik almashinuv) va dissimilyatsiya (katabolizm, energiya almashinuvi). Plastik almashinuvda oddiy moddalardan murakkab moddalar sintezlanadi (aminokislotalardan oqsil, monosaxaridlardan polisaxarid, nukleotidlardan nuklein kislota); bu reaksiyalar energiya yutilishi bilan boradi va fermentlar hamda DNK tarkibidagi axborot ta’sirida har bir turga xos moddalar hosil qiladi. Energiya almashinuvida moddalar parchalanadi (kraxmal glyukozagacha, oqsillar aminokislotalargacha, yog‘lar glitserin va yog‘ kislotalarigacha, so‘ng yana oddiyroq moddalargacha) va energiya ajraladi. Ikkala jarayon bir-biriga bog‘liq: sintez uchun energiyani parchalanish beradi, parchalanish uchun fermentlar va xomashyoni sintez ta’minlaydi. Hujayra ochiq sistema: u atrof-muhit bilan modda va energiya almashib turadi.