Belgilarning birikkan holda irsiylanishi
Genlar xromosomalarda joylashgan, genlar soni esa xromosomalardan ancha ko‘p, shuning uchun bitta xromosomadagi genlar odatda birga nasldan-naslga o‘tadi — ular birikkan genlar, birikish guruhlari soni xromosomalarning gaploid soniga teng (no‘xatda 7, drozofilada 4). Bu hodisani T. Morgan va shogirdlari drozofila meva pashshasida o‘rgandi (tez ko‘payadi, xromosomasi oz, belgilari ko‘p). Kulrang tanali, normal qanotli digeterozigota urg‘ochi pashshani qora tanali, kalta qanotli erkak bilan tahliliy chatishtirsa, Mendel qonuniga ko‘ra 1:1:1:1 emas, asosan ikki sinf — kulrang-normal va qora-kalta — hosil bo‘ldi: Morgan qonuni (bir xromosomadagi genlarning birikib irsiylanishi). Meyozda gomologik xromosomalar krossingover (qismlar almashinuvi) qilsa, ayrim gametalarda genlar yangicha birikadi; krossingover foizi genlar orasidagi masofaga proporsional: genlar qanchalik yaqin bo‘lsa, ajralish shuncha kam, 1 % ≈ 1 morganida. Shu asosda genetik xaritalar tuziladi — xromosomada genlarning tartibi va masofasi. Drozofila erkaklarida krossingover bo‘lmaydi, shu sababli tahliliy chatishtirishda urg‘ochi olinadi. Bugungi fan drozofila genomida minglab (taxminan 14 mingga yaqin oqsil kodlovchi) gen borligini aniqlagan; darslikdagi 500 ga yaqin gen eskirgan ma’lumot.
«Xaritani chizamiz». Uchta gen: A–B orasida 10 %, B–C orasida 6 %, A–C orasida 16 % krossingover. Chiziqda genlar tartibini va masofalarini belgilang (A—B—C).