Hujayraning kimyoviy tarkibi
Hujayra tarkibiga jonsiz tabiatda ham uchraydigan taxminan 70 ga yaqin kimyoviy element kiradi; bu tirik va jonsiz tabiatning umumiyligini ko‘rsatadi, lekin elementlarning nisbati ularda boshqacha. Hujayra massasining taxminan 98 % ini to‘rtta element — kislorod, uglerod, vodorod va azot tashkil qiladi; ular barcha organik moddalarning asosi. Makroelementlarga (P, S, K, Na, Ca, Mg, Cl, Fe) hujayra massasining taxminan 2 % i to‘g‘ri keladi: Na, K va Cl membrana orqali moddalar o‘tishi va nerv qo‘zg‘alishida, Ca va P suyakda, Ca qon ivishida, Fe gemoglobinda, Mg xlorofillda ishtirok etadi. Mikroelementlar (Zn, Cu, I, F, Co, Mo, Mn, B va boshqalar) juda oz bo‘lsa-da, gormon, ferment va vitaminlar tarkibiga kiradi: yod qalqonsimon bez gormoni tiroksinda, kobalt B12 vitaminida, rux ayrim fermentlarda uchraydi. Yodning uzoq yetishmasligi qalqonsimon bez kasalliklariga (buqoq) olib kelishi mumkin, shu sababli yodlangan tuz tavsiya etiladi.
«Element–vazifa juftligi». Kartochkalarda Na, K, Ca, Fe, Mg, I, Co, Zn va ularning vazifalari yozilgan; guruhlar juftlarni tezda moslashtirib, qaysi element qaysi molekula tarkibida ekanini ayta olishi kerak.