Qo‘qon xonligida ta’lim
Maktabxona boshlang‘ich ta’lim bo‘lib, kitobga ko‘ra xonlikda 350 ta shunday maktab bo‘lgan; o‘g‘il bolalar maktabi masjid, madrasa yoki maktabdor uyida, qizlar maktabi esa otinlarning uyida ochilgan. 5 yoshdan 12 yoshgacha bo‘lgan bolalar qabul qilingan, o‘qish 5–7 yil davom etgan va juma hamda bayram kunlari dars bo‘lmagan. O‘qish arab alifbosidan, so‘ng «Haftiyak», Qur’on, «Chor kitob», So‘fi Olloyorning «Sabot ul-ojizin» asaridan davom etgan; keyin Sa’diyning «Bo‘ston» va «Guliston»i, Hofizning «Devon»i va Navoiy she’rlari o‘rganilgan, hisob-kitob va husnixat ham o‘qitilgan. Dilshod Otin Qo‘qonda ijod qilgan shoira va maktabdor bo‘lib, o‘zi yozishicha, 51 yil o‘qitgan va 890 nafar qizni savodli qilgan. Madrasalarga 13–15 yoshidan qabul qilingan, o‘qish 15–20 yil davom etgan va 1841-yilda Qo‘qon madrasalarida 1000 nafar mulla o‘qigan. Madrasada kalom, hadis, fiqh, arab grammatikasi, mantiq, notiqlik, xattotlik, shuningdek tarix, adabiyot, geografiya va matematika o‘qitilgan.
«Ta’lim zinasi»: maktabxona va madrasada o‘qiladigan asarlar va fanlarni ikki ustunda tartib bilan yozing.