ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi8-sinf · 33-hafta

Ko‘chat uchun o‘g‘it sinovi

🎯 Missiya: Maktab bog‘i ko‘chatlari uchun qaysi o‘g‘it rejimini tanlaymiz — va nega?

Dushanba

Sinf rahbariDushanba, 10-may. Missiya: maktab bog‘iga ko‘chat ekishdan oldin sinov — qaysi o‘g‘it rejimi urug‘ni yaxshi o‘stiradi? Mosh urug‘i, 3 kun. Sinovni bugun ertalab qo‘yamiz, natijalar payshanba kuni.
ZarinaTexnologiya: kasb tanlashda , va muhim. Qiziqish — biror sohaga faol, ijobiy munosabat; barqaror qiziqish uzoq davom etadi.
AnvarDala ishida rollar: kuzatuvchi, o‘lchovchi, yozuvchi, hisobchi. Har kim o‘zi nimaga qiziqishini shu hafta sinab ko‘radi.
MalikaBirinchi qadam — xavfsizlik va adolatli tajriba rejasi.
Texnologiya

Qulf 1: Mosh urug‘i sinovi

Topshiriq: Kasb tanlashda qaysi uch omil muhim?

AnvarBiologiya: muvozanat organi — ichki quloqdagi : ikki xaltacha va uchta yarim doira kanal. Xaltachalardagi mayda lar — kalsiy kristallari: bosh holati o‘zgarsa siljib, retseptorlarni qo‘zg‘atadi.
Malika qo‘l-oyoq holatini ko‘rmasdan bildiradi; teri retseptorlari tegish, bosim, harorat va og‘riqni sezadi. Tuproq namligini qo‘l bilan sinash aldashi mumkin — tester bilan tekshiramiz.
ZarinaHid va ta’m — kimyoviy sezgilar: hid retseptorlari burun bo‘shlig‘ining yuqori qismida, ta’m retseptorlari tildagi so‘rg‘ichlarda. Bir hid uzoq tursa, unga va sezmay qolamiz.
JasurQoida: o‘g‘it va kompostni tatib ko‘rmaymiz, bevosita hidlamaymiz; o‘g‘itni kattalar o‘lchaydi. Ishdan keyin qo‘l yuviladi.
Qoida yozildi.
Biologiya (Odam va uning salomatligi)

Qulf 2: Muvozanat, teri, hid va ta’m

Topshiriq: Uzoq turgan hidni nega sezmay qolamiz?

🔑 Kalit: Xavfsizlik: o‘g‘it va kompost tatib ko‘rilmaydi, bevosita hidlanmaydi; o‘g‘itni kattalar o‘lchaydi; qo‘l yuviladi.

Seshanba

AnvarKimyo: muhim azotli o‘g‘itlar — natriy selitra NaNO₃, kaliy selitra KNO₃, ammoniy selitra NH₄NO₃ (azot 35 %), ammoniy sulfat (NH₄)₂SO₄, karbamid CO(NH₂)₂ (azot ≈ 47 %). Ammoniy selitra uchun Mr = 80, azot 28: 28 : 80 = 0,35.
Zarina20 g karbamidda 20 · 0,47 = 9,4 g azot bor. Ammoniy selitra namni tortadi, maxsus saqlash talab qiladi — uni bolalar ishlatmaydi. Sinovda bog‘ do‘konidagi murakkab o‘g‘it, yorliqdagi miqdorda, kattalar o‘lchaydi.
JasurIqtisod: — soliq solinadigan narsa (daromad, mulk, tovar); — foizda. QQS stavkasi 12 %, hamma uchun bir xil. O‘g‘it narxi 800 so‘m QQS bilan: sof narx 800 : 1,12 ≈ 714, QQS ≈ 86 so‘m.
MalikaByudjet: bir stakanga ≤ 1 000 so‘m. O‘g‘itsiz — 0; yorliq miqdori — 800; ikki baravar — 1 600; kompost aralashmasi — 1 200 so‘m.
Ikki baravar o‘g‘it va kompost byudjetdan oshadi.
KimyoIqtisodiy bilim asoslari

Qulf 3: Azot foizi va QQS

Topshiriq: 800 so‘m (QQS 12 % bilan) narxda QQS taxminan qancha?

🔑 Kalit: Byudjet: bir stakanga ≤ 1 000 so‘m. Yorliq miqdori 800 (QQS bilan), ikki baravar 1 600, kompost 1 200.

MalikaAdolatli tajriba: faqat o‘g‘it miqdori o‘zgaradi; tuproq, suv (50 ml), yorug‘lik va urug‘ soni bir xil. Har variant — 2 stakan × 10 urug‘ = 20 urug‘.
AnvarAlgebra: kombinatorik masalani sanab chiqish usuli yoki bilan yechamiz. Birinchi shox — o‘g‘it: yo‘q, yorliq, ikki baravar, kompost (4 ta); ikkinchi shox — stakan 1 yoki 2. Jami 4 · 2 = 8 stakan.
ZarinaInformatika: B2 — unib chiqqan urug‘ soni, C2 =B2/20*100 unish foizi. Formulani pastga nusxalaganda B3, B4 ga o‘zgaradi. Shart: =IF(C2>=90;"mos";"mos emas").
JasurXato kodlari: matn qo‘shtirnoqsiz yozilsa #NAME?, nolga bo‘linsa #DIV/0!. Natijani avval o‘zimiz taxmin qilamiz, keyin kompyuter bilan solishtiramiz.
AlgebraInformatika

Qulf 4: Adolatli tajriba jadvali

Topshiriq: 4 xil o‘g‘it va har biri uchun 2 stakan bo‘lsa, jami nechta stakan?

🔑 Kalit: Adolatli tajriba: faqat o‘g‘it miqdori o‘zgaradi; har variant 2 stakan × 10 urug‘, jami 8 stakan.

Chorshanba

ZarinaGeografiya: Quyi Amudaryo iqtisodiy rayoni mamlakat shimoli-g‘arbida, Qoraqalpog‘iston va Xorazm viloyatidan iborat; maydoni bo‘yicha eng katta. Amudaryo vohalarida qadimdan zich yashab, dehqonchilik qilingan; rivojlangan.
AnvarXorazm viloyati juda kichik, tekis, daryo cho‘kindilaridan iborat. Polvon, Yermish, Shovot, Kilichniyozboy kabi kanallar suvni tarqatadi. lar, sholipoyalar va turizm zonasi bor.
MalikaOrol dengizi inqirozi suvni tejash qanchalik muhimligini eslatadi. Ortiqcha o‘g‘it ham suvga va tuproqqa zarar qiladi.
Tejash qoidasi: faqat zarur miqdor.
Geografiya

Qulf 5: Suv va yer: Quyi Amudaryo

Topshiriq: Quyi Amudaryo iqtisodiy rayoniga qaysi hududlar kiradi?

AnvarFizika: magnit maydon harakatdagi zaryadga bilan ta’sir qiladi, tezlik maydonga tik bo‘lsa F = qvB. Elektron: q = 1,6·10⁻¹⁹ C, v = 10⁶ m/s, B = 0,01 T bo‘lsa, F = 1,6·10⁻¹⁹ · 10⁶ · 0,01 = 1,6·10⁻¹⁵ N.
Malika — temir o‘zakli g‘altak: tok oqsa maydon kuchli, o‘chirsa deyarli yo‘qoladi. Kuchi tokka, o‘ramlar soniga va o‘zakka bog‘liq. ham shunga asoslangan.
JasurChiqindi punktida po‘lat bankalarni magnit ajratadi, alyuminiy esa magnitga tortilmaydi — saralash oson.
ZarinaGeometriya: koordinatalar bilan amallar: a(2; 3), b(1; −1) bo‘lsa, a + b = (3; 2), a − b = (1; 4), 3a = (6; 9). Suv olish yo‘li: jo‘mrakdan A gryadkagacha (6; 2) m, undan B gacha (−1; 5) m: yig‘indi (5; 7) m, uzunligi √74 ≈ 8,6 m.
FizikaGeometriya

Qulf 6: Elektromagnit va vektorlar

Topshiriq: a(2; 3) va b(1; −1) bo‘lsa, a + b nimaga teng?

Payshanba

AnvarPayshanba, 3-kun, mosh urug‘i, 20 tadan: A o‘g‘itsiz — 18 ta unib chiqdi, o‘rtacha bo‘y 22 mm. B yorliq miqdori — 19 ta, 31 mm. C ikki baravar — 11 ta, 14 mm. D kompost — 19 ta, 28 mm.
ZarinaUnish foizi: A 18 : 20 · 100 = 90 %; B 95 %; C 55 %; D 95 %.
JasurC ning past natijasi: o‘g‘it tuzlari tuproq eritmasini quyuqlashtiradi, ildiz suvni qiyin oladi — tuproq sho‘rlanishiga o‘xshash.
MalikaTalab: unish ≥ 90 %, bo‘y ≥ 25 mm, narx ≤ 1 000 so‘m.
Ko‘p o‘g‘it — yaxshi emas ekan.
Biologiya (Odam va uning salomatligi)

Qulf 7: Sinov natijalari

Topshiriq: Ikki baravar o‘g‘it nega yomon natija berdi?

🔑 Kalit: Sinov (20 urug‘dan): o‘g‘itsiz 18 ta, 22 mm; yorliq miqdori 19 ta, 31 mm; ikki baravar 11 ta, 14 mm; kompost 19 ta, 28 mm.

Sinf rahbariOna tili: «Beruniyning dam olish kunlari» matni ustida ishladik: ziyorat, omoch, shudgor, kabi so‘zlar, ko‘chma ma’no va gaplarni bog‘lovchi vositalar. Mustahkamlash darsida uyushiq va ajratilgan bo‘laklar, Navoiy va xattot haqidagi hikoya bor edi.
MalikaHisobotga yozamiz: «Avval urug‘larni ekdik, keyin sug‘ordik, natijada ular unib chiqdi.» Uyushiq bo‘laklar: «Tuproq, suv va yorug‘lik bir xil edi.»
AnvarAdabiyot: Rabindranat Tagor 1861-yil 7-mayda Kalkuttada tug‘ilgan, 14 farzandning kenjasi; 8 yoshida she’r yoza boshlagan. «Nur va soyalar» hikoyasining I–IV bo‘limlari o‘qildi.
ZarinaTagor ma’rifat g‘oyalarini yoqlagan. Bizning bog‘ ham o‘rganish uchun ochiq sinf.
Ona tiliAdabiyot

Qulf 8: Hisobot so‘zlari va Tagor

Topshiriq: Hisobotdagi qaysi so‘z ketma-ketlikni bildiradi?

Juma

ZarinaEnglish: George Bernard Shaw (1856–1950), an Irish playwright, won the Nobel Prize in 1925; he wrote “Pygmalion”. Reported commands: “The teacher told us to wear gloves.” “She asked us not to taste the soil.” “She ordered us not to mix the chemicals.”
AnvarCinema or theatre? A film can be watched again, but a live demo is unique and you can talk to the audience. Both have reasons: we use a photo and a live demo.
MalikaРусский: А. Г. Алексин, рассказ «Актриса». Я. В. Смеляков родился 8 января 1913 года в Луцке; стихотворение «Хорошая девочка Лида». Наша фраза: «Мы выращиваем рассаду по инструкции.»
Ingliz tiliRus tili

Qulf 9: Told, asked, ordered

Topshiriq: “Don’t taste the soil.” → “She asked us ___ the soil.”

JasurHuquq: jinoiy javobgarlik odatda 16 yoshdan boshlanadi; ba’zi og‘ir jinoyatlar uchun 14 yoshdan. Voyaga yetmaganlarga maxsus tartib: va himoyachi qatnashadi, tazyiq o‘tkazish mumkin emas.
AnvarO‘zbekiston tarixi: Qo‘qon xonligida Umarxon (taxallusi Amiriy) she’r yozgan, 1821-yilda «Majmuai shoiron» to‘plami tuzdirilgan; Nodira (1792–1842) o‘zbek va tojik tilida ijod qilgan. boshlang‘ich maktab bo‘lib, darslikka ko‘ra xonlikda 350 ta bo‘lgan; qizlar maktablari otinlar uyida, 5–12 yoshdagi bolalar qabul qilingan.
ZarinaJahon tarixi: Eronda 1796-yildan Qojarlar sulolasi hukmronlik qildi. 1826–1828-yillardagi urushda Rossiyadan mag‘lub bo‘lib, 1828-yil Turkmanchoy shartnomasi bilan Kavkazdagi yerlarni yo‘qotdi.
Davlat va huquq asoslariO‘zbekiston tarixiJahon tarixi

Qulf 10: Huquq, maktabxona, Qojarlar

Topshiriq: Jinoiy javobgarlik odatda necha yoshdan boshlanadi?

Sinf rahbariQaror: bog‘ ko‘chatlari uchun qaysi o‘g‘it rejimi? Talablar: unish ≥ 90 %; bo‘y ≥ 25 mm; narx ≤ 1 000 so‘m; xavfsiz ish (kattalar o‘lchaydi).
AnvarA o‘g‘itsiz: 90 %, 22 mm, 0 so‘m. B yorliq: 95 %, 31 mm, 800. C ikki baravar: 55 %, 14 mm, 1 600. D kompost: 95 %, 28 mm, 1 200 so‘m.
JasurA: 22 < 25 — rad. C: 55 % < 90 % va 1 600 > 1 000 — rad.
MalikaD: 1 200 > 1 000 — rad. B: 95 ≥ 90; 31 ≥ 25; 800 ≤ 1 000 — mos.
ZarinaKeyingi qadam: ko‘chatlarni bog‘ga yorliq miqdorida o‘g‘itlab ekamiz, 2 haftadan keyin yana o‘lchaymiz.
Qaror: B — yorliqdagi miqdor, ortiqcha emas.
KimyoBiologiya (Odam va uning salomatligi)

Qulf 11: Yakuniy qaror

Topshiriq: Qaysi kalitlar A, C va D variantlarini rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 16 ta fanni birlashtirdi.

Ona tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Odam va uning salomatligi)Davlat va huquq asoslariFizikaGeografiyaGeometriyaIqtisodiy bilim asoslariJahon tarixiKimyoO‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 14 yulduz

Jamoa hisoboti

Ko‘chat uchun o‘g‘it: ko‘p har doim yaxshi emas

Savol: qaysi o‘g‘it rejimi mosh urug‘ini yaxshi o‘stiradi va 1 000 so‘mga sig‘adi? Usul: 4 variant × 2 stakan × 10 urug‘, bir xil tuproq, suv, yorug‘lik, 3 kun. Natija: o‘g‘itsiz 22 mm; yorliq miqdori 95 %, 31 mm, 800 so‘m; ikki baravar 55 %, 14 mm; kompost 28 mm, 1 200 so‘m. Xulosa: yorliqdagi miqdor. Keyingi qadam: bog‘da 2 haftalik kuzatuv.

— 8-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Xavfsizlik: o‘g‘it va kompost tatib ko‘rilmaydi, bevosita hidlanmaydi; o‘g‘itni kattalar o‘lchaydi; qo‘l yuviladi.
  2. Byudjet: bir stakanga ≤ 1 000 so‘m. Yorliq miqdori 800 (QQS bilan), ikki baravar 1 600, kompost 1 200.
  3. Adolatli tajriba: faqat o‘g‘it miqdori o‘zgaradi; har variant 2 stakan × 10 urug‘, jami 8 stakan.
  4. Sinov (20 urug‘dan): o‘g‘itsiz 18 ta, 22 mm; yorliq miqdori 19 ta, 31 mm; ikki baravar 11 ta, 14 mm; kompost 19 ta, 28 mm.

Yulduzli savollar

  1. Nega ikki baravar o‘g‘it tanlanmadi?

  2. 8 stakan nima uchun kerak edi?

  3. O‘ylab ko‘r: kompost nega rad etildi, natijasi yaxshi bo‘lsa-da?

Hikoyadagi darslar