Xiva xonligida ijtimoiy-iqtisodiy hayot. Shaharlar hayoti

Xiva xonligida ham barcha yer davlat mulki hisoblangan: xon va uning qarindoshlari yerlari soliqdan ozod bo‘lgan, yuqori amaldorlarga xizmati evaziga tarxon yerlari berilgan, ular meros bo‘lmagan; mulk (xususiy) va vaqf yerlari ham bo‘lgan, vaqf sug‘oriladigan yerlarning qariyb 40 foizini tashkil etgan. Xonlikka xos shakl — otliq: turkman otliqlari hisobiga berilgan 30–50 tanob yer, egasi xon talabi bilan bitta qurollangan otliq yuborgan. Dehqonlarning soliq miqdori yer hajmiga bog‘liq bo‘lib, kitobga ko‘ra 5 tanobgacha yer uchun 1 tilla, 5–10 tanob uchun 2 tilla, 10 tanobdan ortiq uchun 3 tilla bo‘lgan; asosiy yer solig‘i salg‘ut, zakot esa mol-mulk qiymatining 2,5 foizi edi. Aholi yiliga rasman 12 kun begar — kanal qazish, yo‘l va binolar qurish ishlariga jalb etilgan. Poytaxt vazifasini Ko‘hna Urganch (Gurganj), Vazir, Yangi Urganch va Xiva o‘tagan; Yangi Urganch 1646-yilda Abulg‘oziy tomonidan qurilgan, Xiva esa XVII asrdan 1920-yilgacha poytaxt bo‘lib, Ichan qal’a (ichki) va Dishan qal’a (tashqi) qismlarga bo‘lingan. Xiva Rossiya bilan savdoda paxta, jun, ipak chiqargan; kitob ma’lumotiga ko‘ra xonlikning Rossiyaga chiqarishi 1844-yilda 137 ming rubldan 1867-yilda 1,5 million rublgacha o‘sgan.