XVIII asr ikkinchi yarmi – XIX asr birinchi yarmida Qo‘qon xonligidagi siyosiy ahvol

Olimxon (1798–1810) harbiy islohot o‘tkazdi, muntazam qo‘shin tuzdi, Toshkent atrofi, Chimkent, Sayram va Turkistonni qo‘shib, xonlik hududini deyarli ikki marta kengaytirdi va 1805-yildan o‘zini xon deb atab, o‘z nomida tanga zarb ettirdi; 1810-yilda qishda uyushtirilgan yurish paytida fitna tufayli uning o‘rniga ukasi Umarxon e’lon qilindi va Olimxon qaytishda o‘ldirildi. Umarxon (1810–1822) 1810-yillarda Turkistonni egalladi, 1817-yildan o‘z nomi bilan tilla va kumush tanga zarb ettirdi, «Amir al-muslimin» unvonini oldi va Usmonli sultoni Qo‘qon mustaqilligini tan oldi. Uning o‘g‘li Muhammad Alixon (Madalixon, 1822–1841) Qorategin, Darvoz va Ko‘lobni qo‘shib oldi, ammo zodagonlar va ruhoniylarni ta’qib qilgani sababli norozilik kuchaydi, 1841-yilda taxtdan voz kechdi; 1842-yilda Buxoro amiri Nasrullo Qo‘qonni bosib olib, uni va yaqinlarini qatl ettirdi. Buxoro noiblarining og‘ir soliqlari sababli 1842-yilda qo‘zg‘olon ko‘tarilib mustaqillik tiklandi, Sheralixon (1842–1845) taxtga o‘tirdi, amalda hokimiyat qipchoq sardori Musulmonqul qo‘liga o‘tdi; 1852-yil 9-oktabrda Xudoyorxon qipchoqlar qirg‘inini uyushtirdi, ichki nizo esa davom etdi.