ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · O‘zbekiston tarixi

XVIII asr ikkinchi yarmi – XIX asr birinchi yarmida Qo‘qon xonligidagi siyosiy ahvol

Darslar 33 · 1 ta dars · U. Jo‘rayev, Q. Usmonov, G. Jo‘rayeva, N. Norqulov. O‘zbekiston tarixi (XVI asrdan XIX asr o‘rtalarigacha), 8-sinf. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2019 (qayta ishlangan va to‘ldirilgan 4-nashr)
33

XVIII asrning ikkinchi yarmi – XIX asrning birinchi yarmida Qo‘qon xonligida siyosiy ahvol

Darslik: 120–125-betlar
MaqsadXVIII asr ikkinchi yarmi – XIX asr birinchi yarmida Qo‘qon xonligining siyosiy ahvolini, Olimxon, Umarxon, Madalixon va qipchoqlar davrini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
Amir al-muslimin · Amir al-Muslimin (commander of the Muslims)noib · deputy governorqipchoqlar · KipchaksMusulmonqul · Musulmanqul
Tushuntirish

Olimxon (1798–1810) harbiy islohot o‘tkazdi, muntazam qo‘shin tuzdi, Toshkent atrofi, Chimkent, Sayram va Turkistonni qo‘shib, xonlik hududini deyarli ikki marta kengaytirdi va 1805-yildan o‘zini xon deb atab, o‘z nomida tanga zarb ettirdi; 1810-yilda qishda uyushtirilgan yurish paytida fitna tufayli uning o‘rniga ukasi Umarxon e’lon qilindi va Olimxon qaytishda o‘ldirildi. Umarxon (1810–1822) 1810-yillarda Turkistonni egalladi, 1817-yildan o‘z nomi bilan tilla va kumush tanga zarb ettirdi, «Amir al-muslimin» unvonini oldi va Usmonli sultoni Qo‘qon mustaqilligini tan oldi. Uning o‘g‘li Muhammad Alixon (Madalixon, 1822–1841) Qorategin, Darvoz va Ko‘lobni qo‘shib oldi, ammo zodagonlar va ruhoniylarni ta’qib qilgani sababli norozilik kuchaydi, 1841-yilda taxtdan voz kechdi; 1842-yilda Buxoro amiri Nasrullo Qo‘qonni bosib olib, uni va yaqinlarini qatl ettirdi. Buxoro noiblarining og‘ir soliqlari sababli 1842-yilda qo‘zg‘olon ko‘tarilib mustaqillik tiklandi, Sheralixon (1842–1845) taxtga o‘tirdi, amalda hokimiyat qipchoq sardori Musulmonqul qo‘liga o‘tdi; 1852-yil 9-oktabrda Xudoyorxon qipchoqlar qirg‘inini uyushtirdi, ichki nizo esa davom etdi.

Olimxon 1798–1810Umarxon 1810–1822Madalixon 1822–18411805Xon unvoni1842Buxoro bosqini1852Qipchoqlar qirg‘ini
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinf jamoasida bir xil to‘rt o‘quvchi doim o‘yinda qatnashar, boshqalar esa qiziqishini yo‘qotdi. O‘qituvchi jamoalarni har safar aralashtirib tuzgach, hamma o‘ynay boshladi va ishtirok oshdi.

Kim ishlatadi

Sport tashkilotchilari, ishchi guruh rahbarlari va o‘qituvchilar ishtirokchilarni navbat bilan jalb qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

Uchta o‘yin uchun jamoa tarkibini har safar boshqacha tuzing va jadvalga yozib qo‘ying.

Namunalar
Sanalar: 1805 xon unvoni; 1810 Olimxon o‘ldirildi; 1810-yillar Turkiston; 1842 Buxoro bosqini va qo‘zg‘olon; 1852 qipchoqlar qirg‘ini.
Qipchoqlar hukmronligi: sardor Musulmonqul mingboshi bo‘lib, xon qaynotasi sifatida davlatni amalda boshqargan.
Sinfda faoliyat

«Xonlar zanjiri»: Olimxon → Umarxon → Madalixon → Sheralixon → Xudoyorxon zanjirini yillari bilan chizing.

Mashq
1
Olimxon qanday islohot va yurishlarni amalga oshirdi?
2
Umarxon o‘z hokimiyati qonuniyligini qanday ko‘rsatdi?
3
Madalixon 1822-yildan 1841-yilgacha necha yil hukmronlik qildi?
4
Nega 1842-yilda Qo‘qonda Buxoro hokimiyatiga qarshi qo‘zg‘olon bo‘ldi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTayoqchalardan ko‘prikHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →