Qo‘qon xonligida madaniyat va ta’lim

Umarxon (taxallusi Amiriy) she’r yozgan, saroyda shoirlarni to‘plagan va 1821-yilda «Majmuai shoiron» to‘plamini tuzdirgan; Maxmur, Gulxaniy («Zarbulmasal» muallifi), Uvaysiy (1779–1845) va Nodira (1792–1842) shu muhitda ijod qilgan. Nodira o‘zbek va tojik tillarida yozgan, Maknuna va Komila taxalluslari bilan ham devon tuzgan, o‘g‘li Muhammad Alixon davrida madrasalar qurdirib, xattot va naqqoshlarni qo‘llab-quvvatlagan. Boborahim Mashrab (1640–1711) Namanganda tug‘ilgan, zulmni qoralagan she’rlari bilan mashhur bo‘lgan va kitobga ko‘ra 1711-yilda o‘limga hukm qilingan. Tarixchilardan Fazliy 1822-yilda «Umarnoma»ni yozgan, Mushrif Isfarangiy «Shohnomayi nusratpayom»ni, Muhammad Hakimxon to‘ra «Muntaxab ut-tavorix»ni, Muhammad Solih «Tarixi jadidayi Toshkand»ni yaratgan. Me’morchilikda Buxorodan binokorlar taklif etilgan; Norbo‘tabiy madrasasi (Madrasayi Mir) va XIX asr birinchi choragida qurilgan Daxmayi Shohon ansambli hozirgacha saqlangan, Xudoyorxon davrida esa Xudoyorxon o‘rdasi qurilgan.