Buxoro xonligining tashqi siyosati
Rossiya Qozon (1552) va Ashtarxon (1556) xonliklarini bosib olgach, Volga bo‘yi savdo yo‘llari uning qo‘liga o‘tdi; 1557–1558-yillarda Buxorodan Moskvaga elchi yuborildi, keyinroq Abdullaxon II ham savdo va siyosiy sabablarga ko‘ra Moskva bilan aloqani yaxshilashga intildi. 1558-yilda ingliz «Moskva kompaniyasi» elchisi Antoniy Jenkinson Buxoroga keldi. Sibir xonligi masalasida manfaatlar to‘qnashdi: 1581-yildan Yermak boshchiligidagi rus qo‘shini xonlikka hujum qildi, 1598-yilda esa rus qo‘shini hal qiluvchi g‘alabaga erishdi, Buxoroning Sibirdagi ta’siri tugadi. XVIII asrda Pyotr I davrida Rossiya bosimni kuchaytirdi: 1718-yilda Irtish bo‘yida qal’a-shahar (Semipalatinsk) qurildi, 1721-yilda Florio Beneveni elchi bo‘lib keldi va 1725-yilgacha ma’lumot to‘pladi. Eron bilan kurash asosan Xuroson uchun bo‘ldi: Shayboniyxon, Ubaydullaxon va Abdullaxon II Marv, Nishopur, Mashhad kabi shaharlarni egalladilar, ammo keyin Xuroson Eronga o‘tdi, 1740-yilda esa Eron (Nodirshoh) Buxoro xonligini qaram davlatga aylantirdi. Hindiston boburiylari bilan elchilik va savdo aloqalari bo‘lgan; Abdullaxon II Akbarshohga Eronga qarshi birgalikda harakat qilishni taklif qildi, lekin Akbarshoh rozi bo‘lmadi.
«Uch yo‘nalish»: Rossiya, Eron, Hindiston bilan munosabatlarni uchta ustunga yozib, har birida bittadan sana va voqea keltiring.