Buxoro amirligining tashkil topishi
1736-yilda Eron shohi Nodirshohning o‘g‘li Rizoquli qo‘shini Amudaryodan o‘tib, ko‘p hududlarni egalladi; Xiva xoni Elbarsxon yordamga kelayotgani sababli qo‘shin qaytdi. 1740-yilda Nodirshohning o‘zi Buxoroga yurdi: xonlikda muntazam qo‘shin yo‘q edi, Xiva xoni esa o‘z muammolari bilan band edi, mang‘it Muhammad Hakimbiyning o‘g‘li Muhammad Rahim ham Nodirshoh tomoniga o‘tgan edi. Tuzilgan shartnomaga ko‘ra, Nodirshoh oliy hukmdor deb tan olindi, Buxoro xonligi Eronga qaram bo‘ldi, o‘lpon to‘landi va 10 ming kishilik qo‘shin Nodirshoh ixtiyoriga yuborildi. Muhammad Hakimbiy qo‘shbegi bo‘lib, amalda butun hokimiyatni qo‘liga oldi; u 1743-yilda vafot etgach, Muhammad Rahim uning o‘rniga tayinlandi. Nodirshoh 1747-yilda o‘ldirilgach, Eronda boshlangan ichki kurashlar Muhammad Rahimga imkon berdi: Abulfayzxon o‘ldirildi, uning o‘rniga bolalar xon qilindi va 1756-yilda Muhammad Rahim hokimiyatni to‘la egalladi. Mang‘itlar Chingizxon avlodidan emasdi, shu sababli keyinchalik (Shohmurod davridan) o‘zlarini xon emas, amir deb atadilar, va sulola 1920-yilgacha hukmronlik qildi; Shohmurod (1785–1800) soliqlarni yengillashtirib, sof kumush tanga zarb qildi va xalq orasida obro‘ topdi.
Sinfda yangi «tartib nazoratchisi» lavozimi paydo bo‘ldi, lekin o‘quvchilar uning vazifasini bilmasdi. Sinf rahbari vazifalarni uch qator qilib yozib osdi. Shundan keyin lavozim nima ish qilishi hammaga aniq bo‘ldi.
Ish beruvchilar va kadrlar xodimlari lavozim yo‘riqnomalarini yozadi, bo‘lim boshliqlari vazifalarni tushuntiradi.
Maktabdagi biror lavozim (masalan, kutubxonachi) nima ish qilishini uch qatorda yozing.
«Taxtga yo‘l»: Hakimbiy → Rahimbiy → amir zanjirini qog‘ozga chizib, har bosqichga sana qo‘ying.