XVII–XVIII asrning birinchi yarmida xonlikdagi siyosiy ahvol
XVII asrdan xonlar qabila boshliqlarisiz muhim masalani hal eta olmadi, parokandalik Arab Muhammadxon (1602–1623) davrida eng yuqori nuqtaga yetdi; Amudaryo o‘zani o‘zgargani sababli poytaxt Urganchdan Xivaga ko‘chirildi, shundan xonlik Xiva xonligi deb atala boshladi. 1621-yilda xonning o‘g‘illari Habash va Elbars otasiga qarshi chiqdi, boshqa o‘g‘illari Asfandiyor va Abulg‘oziy sultonlar otasi tarafida turdi; 1623-yilda Asfandiyor Eron shohi yordamida taxtni egalladi (1623–1643). Abulg‘oziy Bahodirxon (1644–1663) Eronda uzoq asirlikdan qochib kelib taxtga o‘tirdi va islohotlar qildi: aholini to‘rt birlashmaga ajratdi, ularga yer berdi, muhim lavozimlarga ular orasidan kishilar tayinladi va maslahatchilar guruhi hamda inoqlar lavozimini joriy etdi; bu markazlashuvni vaqtincha kuchaytirdi va ko‘chmanchilarning o‘troqlashuvini tezlashtirdi. XVIII asrda Shohniyoz 1700 yilda Pyotr I dan himoya so‘radi; Pyotr I ning Bekovich-Cherkasskiy boshchiligidagi ekspeditsiyasi (1717-yil) fojiali tugadi. Qabilalar kelisha olmagani uchun taxtga Qozoq xonligidan chingiziy sultonlar o‘tqazildi (1728 yildan Elbarsxon), 1740-yilda esa Nodirshoh Xivani bosib oldi; «xonlar o‘yini» davom etdi, 1760-yillarda yovmut turkmanlari hokimiyatni vaqtincha qo‘lga oldilar.
Bu mavzuda ko‘p ism va sanalar bor, shuning uchun u kundalik hayotga to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘lanmaydi, lekin eslab qolish mashqini beradi. Bir o‘quvchi o‘nta ismni uch-to‘rttalik guruhlarga bo‘lib yodlagach, ularni ko‘rmay takrorlay oldi.
Aktyorlar rolni, tarixchilar sanalarni, til o‘rganuvchilar so‘zlarni guruhlab eslaydi.
Ketma-ket o‘nta so‘zni uch-to‘rttalik guruhlarga bo‘lib yodlang va ularni ko‘rmay takrorlab ko‘ring.
«Taxt zanjiri»: Arab Muhammad → Asfandiyor → Abulg‘oziy → Anusha zanjirini chizib, har birining yili va ishini yozing.