Buxoro xonligida madaniy hayot

Shayboniy hukmdorlar orasida o‘qimishli, she’r yozadigan kishilar bor edi, lekin ular temuriylar davridagi yuksak ilm-fanga to‘la voris bo‘la olmadilar. Tibbiyot, matematika va astronomiya ma’lum darajada rivojlandi; ashtarxoniylar davrida diniy mutaassiblik kuchaygani ilm-fanga salbiy ta’sir qildi, ammo Muhammad Sharif Buxoriy kabi olimlar ijod qildi, Subhonqulixon esa Buxoroda «Dor ush-shifo» (shifoxona) barpo ettirdi. Tarixnavislikda Kamoliddin Binoiy va Muhammad Solihning «Shayboniynoma»lari, Hofiz Tanishning «Abdullanoma»si, Muhammad Haydarning «Tarixi Rashidiy»si yaratildi. Adabiyotda Muhammad Shayboniyxon va Ubaydullaxon she’r yozdi, XVII–XVIII asrlarda Sayido Nasafiy («Hayvonotnoma») va Turdi Farog‘iy ijod qildi, Hindistonda yashagan Bedil asarlari esa xonlikda keng o‘qildi; Turdi og‘ir soliqlar va ichki urushlarni tanqid qildi. Me’morchilikda Buxorodagi Mir Arab, Abdullaxon, Nodir devonbegi madrasalari, Toshkentdagi Ko‘kaldosh va Baroqxon madrasalari qurildi; Samarqanddagi Registonda Sherdor va Tillakori XVII asrda Yalangto‘sh Bahodir tomonidan bunyod etilgan. Ta’lim ikki bosqichdan iborat edi: mahallalardagi maktabxonalarda bolalar o‘qish, yozish va sanashni o‘rgangan, qizlar uchun alohida maktablar bo‘lgan; so‘ng madrasada fiqh, arab tili va boshqa fanlar o‘qitilgan, lekin tabiiy va texnika fanlari o‘qitilmasdi.