Buxoro xonligida ashtarxoniylar sulolasi hukmronligining o‘rnatilishi
Ashtarxon xonligi XV asr o‘rtalarida Volga bo‘yida Oltin O‘rda parchalanishi natijasida paydo bo‘lgan; uning poytaxti hozirgi Astraxan shahri edi, 1556-yilda esa Rossiya uni bosib oldi. Xon xonadonining a’zolari boshpana izlab tarqaldi, ulardan Yormuhammadxon oilasi Buxoroda yashab qoldi: Iskandarxon qizi Zuhrabegimni Yormuhammadxonning o‘g‘li Jonibek Sultonga turmushga berdi. Shayboniylardan taxt vorisi qolmagach, 1601-yilda Jonibek Sultonning o‘g‘li Boqi Muhammad Buxoro taxtiga o‘tirdi va yangi sulola — ashtarxoniylar (janiylar) davri boshlandi. Boqi Muhammad (1601–1605) Eronga qarshi Balxni qaytarib oldi; Imomqulixon (1611–1642) davrida markaziy hokimiyat nisbatan mustahkam bo‘ldi va 1613-yilda Toshkent qozoqlardan qaytarib olindi. Nodir Muhammad (1642–1645) viloyatlarni o‘g‘illari va qarindoshlariga bo‘lib berdi, bu esa tarqoqlikni kuchaytirdi; 1645-yilda amirlar uning o‘g‘li Abdulazizni xon deb e’lon qildilar, Nodir Muhammad esa Balxda hokim bo‘lib qoldi. Keyingi voqealarda Abdulazizxon 1681-yilda taxtdan voz kechdi, uning ukasi Subhonqulixon (1681–1702) esa o‘g‘illari va bekdorlarga qarshi kurashga majbur bo‘ldi.
Bir o‘quvchi maktab yaqinidagi ko‘cha nomi qayerdan kelganini so‘radi. Bu savol uni o‘sha joyning o‘tmishini o‘rganishga undadi.
O‘lkashunoslar, mahalliy tarixchilar, xarita tuzuvchilar va muzey xodimlari joy nomlarini o‘rganadi.
Maktabingiz, ko‘changiz yoki mahallangiz nomi qayerdan kelganini bir kattadan so‘rab, bir gapda yozing. Bilmasa, kimdan so‘rash mumkinligini yozing.
«Xonlar zanjiri»: 1601 dan 1702 gacha hukmdorlar nomini yillari bilan qog‘ozga zanjir shaklida yozing.