Qo‘qon xonligining tashqi siyosati

XVIII asr o‘rtalarida Xitoy (Sin imperiyasi) 1755–1759-yillarda Sharqiy Turkistonni bo‘ysundirdi; Erdonabiy davrida Qo‘qon bu kuchli qo‘shni bilan og‘ir shartnoma imzolab, uning qaramligini tan olishga majbur bo‘ldi. Madalixon davrida Qo‘qon 1825-yilda Qashqar aholisining kurashini qo‘llab-quvvatladi; Xitoy 1829-yilda qo‘qonlik savdogarlarni haydadi, Yusufxo‘ja esa Qashqarni egallab, keyin mag‘lub bo‘ldi va kitobga ko‘ra 70 ming uyg‘ur oilasi Farg‘onaga ko‘chib keldi. Kitobga ko‘ra 1832-yilda Pekinda shartnoma tuzildi: Qo‘qon savdogarlari bojsiz savdo qilish huquqini oldi va Qo‘qon u yerda boj yig‘ish huquqini ham oldi. Buxoro bilan munosabatlar doim keskin edi, chunki Qo‘qon hududi bir paytlar Buxoro tarkibida bo‘lgan va Buxoro o‘zini yetakchi deb hisoblagan; Umarxon davrida Buxoro amiri Haydar Usmonli sultoni Mahmud II ga shikoyat yozdi, sulton esa Qo‘qonni mustaqil davlat sifatida tan oldi. Madalixon 1831-yilda Rossiyaga elchi yubordi, ammo natija bo‘lmadi; 1842-yilda yana elchilik yuborildi, biroq Buxoro hujumi uni samarasiz qildi. Keyinroq Rossiya Raim istehkomi kabi chegara qal’alarini qurdi va Oqmasjidni egalladi.