Buxoro amirligida harbiy ish
Ashtarxoniylar taqdirini ko‘rgan amirlar muntazam qo‘shinning zarurligini tushundilar, ammo XVIII asr oxirigacha qo‘shin qora cherik bo‘lib qoldi: urush paytida tinch aholidan yig‘ilib, tinchlik o‘rnatilgach uylariga qaytarilgan. Muntazam qo‘shin tuzishni Amir Haydar boshladi, ishni Amir Nasrullo 1837-yilgi harbiy islohot bilan yakunladi: sarboz (piyoda), navkar (otliq) va to‘pchi askarlar tashkil qilindi, dastlab 800 sarboz va 250 to‘pchi bo‘lgan. Askarlar uchun maxsus kiyim joriy etilib, Buxoro chetida 800 uydan iborat Sarbozxona qurildi; muntazam qo‘shin askarlariga maosh to‘landi va soliqlardan ba’zi imtiyozlar berildi. Qo‘shinning oliy qo‘mondoni amir, undan keyin harbiy vazir (to‘pchiboshi) turgan; lavozimlar pansodboshi, yuzboshi, ellikboshi, o‘nboshi, garnizon boshlig‘i to‘qsoba, qarorgoh boshlig‘i naqib va qozi askar, muftiy askar, muhtasiblarni o‘z ichiga olgan. Qurol-yarog‘ XIX asrning birinchi yarmida sifat jihatidan past edi: piltamiltiq, to‘pponcha, nayza va egri qilich ishlatilgan; to‘plar Samarqandda quyilgan, porox Qarshida tayyorlangan.
«Qo‘shin ko‘rigi»: sinfni sarboz, navkar, to‘pchi, qo‘mondon guruhlariga bo‘ling va har guruh vazifasini tushuntirsin.