Insho – ijodiy ish
«Insho» so‘zi arab tilidan olingan, asl ma’nosi «yaratish, qurish»; bugun u o‘quvchi yozadigan ijodiy yozma ishni bildiradi. Insho — muayyan mavzu bo‘yicha muallifning o‘z fikrini yozma ravishda ochib beradigan kichik asar; unda bilim, savodxonlik va so‘zdan foydalanish mahorati ko‘rinadi. Yaxshi insho uchun keng bilim, ko‘p mashq va puxta reja kerak. Boshqa manbadan olingan fikrni o‘zinikidek ko‘rsatish ko‘chirmakashlik hisoblanadi va qoralanadi. Maqsadiga qarab insholar ikkiga bo‘linadi: ta’limiy (joriy) insho darsda yoki uyda, manbalarga tayanib, bilimni chuqurlashtirish uchun yoziladi; sinov inshosi esa chorak yoki yil yakunida, o‘qituvchi kuzatuvida, manbasiz yoziladi.
| Insho | Qayerda | Manba |
|---|---|---|
| ta’limiy | uyda | kutubxona, kitob |
| sinov | sinfda | kitob va telefonsiz |
Jamoa tanlovida siz g‘oyangizni tinglovchiga tartib bilan yetkazishingiz kerak: avval fikr, keyin sabab, oxirida xulosa. Insho shu tartibni o‘rgatadi.
Arizachilar, notiqlar, tadqiqotchilar va blog yuritadiganlar fikrni tartib bilan bayon qiladi. Inshoning o‘zi esa asosan o‘qish va imtihonda uchraydi.
Bitta savol tanlang va uch gapda fikr, sabab, xulosani yozing.
Juftlikda: bir mavzuda (masalan, «Ona tilim») ikki o‘quvchi alohida insho g‘oyasini aytadi; ular nima uchun bir xil bo‘lmasligini muhokama qiling.