ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Matn turlari va insho

Darslar 9–10 · 2 ta dars · M. Qodirov, H. Ne’matov, M. Abduraimova, R. Sayfullayeva, B. Mengliyev. Ona tili 8-sinf, 4-nashr. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
10

Insho – ijodiy ish

Darslik: 16–18-betlar
MaqsadInsho nima ekanini, uning xususiyatlarini va ta’limiy hamda sinov insholarining farqini bilish.
Yangi so‘zlar
insho · essayko‘chirmakashlik · plagiarism (copying)ta’limiy insho · educational essaysinov inshosi · test essay
Tushuntirish

«Insho» so‘zi arab tilidan olingan, asl ma’nosi «yaratish, qurish»; bugun u o‘quvchi yozadigan ijodiy yozma ishni bildiradi. Insho — muayyan mavzu bo‘yicha muallifning o‘z fikrini yozma ravishda ochib beradigan kichik asar; unda bilim, savodxonlik va so‘zdan foydalanish mahorati ko‘rinadi. Yaxshi insho uchun keng bilim, ko‘p mashq va puxta reja kerak. Boshqa manbadan olingan fikrni o‘zinikidek ko‘rsatish ko‘chirmakashlik hisoblanadi va qoralanadi. Maqsadiga qarab insholar ikkiga bo‘linadi: ta’limiy (joriy) insho darsda yoki uyda, manbalarga tayanib, bilimni chuqurlashtirish uchun yoziladi; sinov inshosi esa chorak yoki yil yakunida, o‘qituvchi kuzatuvida, manbasiz yoziladi.

InshoQayerdaManba
ta’limiyuydakutubxona, kitob
sinovsinfdakitob va telefonsiz
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Jamoa tanlovida siz g‘oyangizni tinglovchiga tartib bilan yetkazishingiz kerak: avval fikr, keyin sabab, oxirida xulosa. Insho shu tartibni o‘rgatadi.

Kim ishlatadi

Arizachilar, notiqlar, tadqiqotchilar va blog yuritadiganlar fikrni tartib bilan bayon qiladi. Inshoning o‘zi esa asosan o‘qish va imtihonda uchraydi.

Bugun sinab ko‘ring

Bitta savol tanlang va uch gapda fikr, sabab, xulosani yozing.

Namunalar
Ta’limiy insho: uyda «Mening sevimli kitobim» mavzusida, kutubxonadan ma’lumot to‘plab yoziladi.
Sinov inshosi: chorak oxirida sinfda, o‘qituvchi nazoratida, kitob va telefonsiz yoziladi.
Sinfda faoliyat

Juftlikda: bir mavzuda (masalan, «Ona tilim») ikki o‘quvchi alohida insho g‘oyasini aytadi; ular nima uchun bir xil bo‘lmasligini muhokama qiling.

Mashq
1
Insho so‘zi qaysi tildan olingan va asl ma’nosi nima?
2
Inshoda boshqa manbadan olingan fikr qanday berilishi kerak?
3
Ta’limiy va sinov inshosining farqini ayting.
4
Nima uchun ikki o‘quvchining bir mavzudagi inshosi aynan bir xil bo‘lmaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliUstozlar uchun chaqmoq o‘lchagichiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →