Ish qog‘ozlari; atamalar; takrorlash; yozgi topshiriqlar
Darslar 79–82 · 4 ta dars · M. Qodirov, H. Ne’matov, M. Abduraimova, R. Sayfullayeva, B. Mengliyev. Ona tili 8-sinf, 4-nashr. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
81
Takrorlash
Darslik: 139-bet
MaqsadYil davomida o‘tilganlarni takrorlash va umumlashtirish; Ezopning «Eman va Qamish» masali.
Takrorlash darsida 8-sinf mavzulari yagona tizimga keltiriladi: nutq uslublari va insho; so‘z birikmasi; gap turlari; sodda gap bo‘laklari (ega, kesim, hol, to‘ldiruvchi, aniqlovchi); egasiz gap, atov gap, so‘z-gap; yig‘iq va yoyiq, to‘liq va to‘liqsiz gaplar; bo‘laklar tartibi va gap urg‘usi; uyushiq va ajratilgan bo‘laklar; kiritma va undalma; ish qog‘ozlari. Ezopning «Eman va Qamish» masalida eman daraxti bilan qamish qaysi biri kuchliroq ekani haqida bahslashadi. Kuchli shamol turganda qamish egilib, shamolga bosh egadi, eman esa qarshi turib oladi va ildizi bilan qo‘porilib yiqiladi. Masaldan xulosa: ba’zan egiluvchanlik qattiqlikdan ustun keladi, kuchga kuch bilan o‘jarona qarshi turish esa halokatga olib kelishi mumkin. Xulosangizni hayotiy misollar bilan asoslang.
Namunalar
Tahlil namunasi: «Qamish eman bilan bahslashdi» — qamish: ega; bahslashdi: kesim; eman bilan: vositali to‘ldiruvchi; yoyiq, egali gap.
Umumlashtirish jadvali: gap bo‘laklari — ega, kesim, hol, to‘ldiruvchi, aniqlovchi; bog‘lanmaydiganlar — kiritma, undalma.
Sinfda faoliyat
Bilimdonlar poygasi: jamoalar yil mavzularidan savollar beradi va javob beradi.
Mashq
1
Sodda gapning barcha bo‘laklarini sanang.
Ega, kesim, hol, to‘ldiruvchi, aniqlovchi (kiritma va undalma esa bo‘laklarga bog‘lanmaydi).
2
«Menimcha, siz, do‘stim, haqsiz» gapini tahlil qiling.
Menimcha — kiritma; do‘stim — undalma; siz — ega; haqsiz — ot kesim (kesimlik qo‘shimchasi bilan).
3
«Eman va Qamish» masalidan xulosani 2 gapda yozing.
Masalan: Hamma narsada qat’iylik yaxshi emas. Ba’zan moslashgan kishi omon qoladi.
4
Eng qiyin bo‘lgan mavzuni aytib, o‘ziga misol keltiring.