ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Gap bo‘laklari tartibi; «So‘z sehri» matni

Darslar 58–59 · 2 ta dars · M. Qodirov, H. Ne’matov, M. Abduraimova, R. Sayfullayeva, B. Mengliyev. Ona tili 8-sinf, 4-nashr. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
59

Matn va lug‘atlar bilan ishlash

Darslik: 95–97-betlar
MaqsadQodiriyning «O‘tkan kunlar» romanidan «So‘z sehri» parchasi: maktub matni, ko‘chma ma’no va belgi bildiruvchi so‘zlar.
Yangi so‘zlar
maktub · letterhukmnoma · decreeqasd · intentiontaalluq · connection
Tushuntirish

Parcha ikki qismdan iborat: «Hukmnoma» va «Maktub». Birinchisida bir ayol qushbegi huzuriga arz bilan kelib, hayajon bilan buklangan qog‘ozni topshiradi va tezroq o‘qishni so‘raydi. Ikkinchisi — Yusufbek hojining qudasiga yozgan maktubi. Unda hoji o‘g‘li Otabekning ikkinchi nikohi haqida odob bilan, kinoyasiz, hurmat yuzasidan gapiradi va qudaning ko‘nishiga ishonch bildiradi. Maktub rasmiy-ehtirom uslubida yozilgan: «birodari kirom», «muhtaram» kabi iboralar ko‘p. Matnda belgi bildiruvchi so‘zlarni (mehribon, yolg‘iz, aziz) ajratib, ma’nodoshlarini toping va ko‘chma ma’noli so‘zlarni aniqlang.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Xat yozayotganda kattaga murojaat so‘zi hurmatni bildiradi. Hurmat so‘zlarini to‘g‘ri tanlagan xat o‘qiganda iliq taassurot qoldiradi.

Kim ishlatadi

Rasmiy xat yozuvchilar, kotiblar va muloqot ustalari hurmat so‘zlarini tanlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Bir kattaga qisqa hurmatli salom gapini ovoz chiqarib ayting, keyin uni do‘stingizga aytadigan shaklga o‘zgartiring.

Namunalar
Hurmat so‘zlari: «birodari kirom» — ulug‘ birodar; «muhtaram» — hurmatli; «taalluq» — aloqa.
Mazmun 3 gapda: Bir ayol qushbegiga buklangan qog‘oz topshirib, uni tezroq o‘qishni so‘radi. Ikkinchi qismda Yusufbek hoji qudasi Mirzakarim qutidorga xat yozadi. Xat hurmat va odob bilan yozilgan.
Sinfda faoliyat

Ifodali o‘qish: juftlar maktubdan 3–4 gapni mos ohang va to‘xtam bilan o‘qiydi, sinf baholaydi.

Mashq
1
Parcha qanday qismlardan iborat?
2
«Birodari kirom», «muhtaram» qanday uslubga xos?
3
Matnning boshqa sarlavhasini taklif qiling.
4
«Taalluq», «qasd» so‘zlarini izohli lug‘atdan toping va gapda qo‘llang.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNavro‘z kristall bog‘iHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →