🎯 Missiya: Navro‘z va ko‘rgazma uchun kristall bog‘ida qaysi moddani o‘stiramiz — va nega?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba
S
Sinf rahbariDushanba. Missiya: Navro‘z (21 mart) dasturxoni va ko‘rgazma stendi uchun kristall bog‘i o‘stiramiz. Asosiy banka juma kuni qo‘yiladi, bayram ta’tilidan keyin 29 martda o‘lchaymiz. Qaysi modda? Sinov bankalarini bugun ertalab qo‘ydik.
M
MalikaEritmani issiq suvda tayyorlaymiz — bu faqat kattalarning ishi. Texnologiya darsidagi dazmol kabi.
A
AnvarDazmollash uch xil: quruq, nam va bug‘li. Qaysi harorat mosligini mato i aytadi. Ishdan keyin dazmol o‘chiriladi va soviydi.
Z
ZarinaStend dasturxonini yorliqni o‘qib, nam usulda dazmollaymiz.
J
JasurQoida: issiq suv va dazmol faqat kattalar bilan. Bankalar yopiq va kichkintoylar (Aziz kabi) yetmaydigan joyda turadi.
Siz
Yozib qo‘ydim: issiq narsaga bolalar yolg‘iz tegmaydi.
Texnologiya
🔒Qulf 1: Issiq narsa — kattalar bilan
Topshiriq: Issiq suv yoki dazmol bilan ishlashda qaysi qoida to‘g‘ri?
🔑 Kalit: Xavfsizlik: issiq suv faqat kattalar bilan; faqat tuz, shakar yoki dorixona tuzi; bankalar yopiq va bolalar yetmaydigan joyda.
A
AnvarKimyo amaliy ishi oltingugurt bo‘yicha edi. Sulfat kislotani bilan aniqlaymiz: oq cho‘kma hosil bo‘ladi. Konsentrlangan kislota bilan faqat o‘qituvchi ishlaydi.
Z
ZarinaReja shunday: aniqlash rejasi, kuzatish jadvali, . Suyultirilgan va konsentrlangan kislota orasida katta farq bor.
M
MalikaKristall tajribamiz ham reja bilan: savol, material, o‘lchov jadvali, ehtiyot choralari.
J
JasurJadval ustunlari: sana, modda, kristall uzunligi (mm). Har kuni bir vaqtda o‘lchaymiz.
Siz
Jadval bo‘lmasa, solishtirib bo‘lmaydi.
Kimyo
🔒Qulf 2: Reja va kuzatish jadvali
Topshiriq: Kuzatish jadvaliga nimalar yoziladi?
Seshanba
A
AnvarBankalar uchun tokcha taxtasi: eni x dm, uzunligi x + 4 dm, yuzi 60 dm². x(x + 4) = 60, ya’ni x² + 4x − 60 = 0. D = 16 + 240 = 256, √D = 16.
Z
Zarinax = (−4 ± 16) : 2, ya’ni 6 yoki −10. Uzunlik manfiy bo‘lmaydi: eni 6 dm, uzunligi 10 dm. Tekshirdim: 6 · 10 = 60 ✓
M
MalikaD > 0 bo‘lsa ikki ildiz, D = 0 bo‘lsa bitta, D < 0 bo‘lsa haqiqiy ildiz yo‘q.
J
JasurGeometriya: dumaloq banka tokcha chetiga tegib turadi. Markazdan to‘g‘ri chiziqqacha masofa d radius R ga teng bo‘lsa — , bitta umumiy nuqta. d < R bo‘lsa chiziq aylanani kesadi.
A
AnvarBanka radiusi 4 sm. Markaz chetdan 4 sm da bo‘lsa banka chetga urinadi; 3 sm da bo‘lsa chetdan osilib qoladi.
Siz
Markazni chetdan kamida 4 sm uzoqqa qo‘yamiz.
AlgebraGeometriya
🔒Qulf 3: Tokcha va dumaloq banka
Topshiriq: Radius 4 sm, markaz chetdan 4 sm. Chiziq va aylana qanday joylashgan?
Chorshanba
M
MalikaFizika: elektroliz turmushda ishlatiladi — misni tozalash (rafinirlash), (bir metallni boshqasi bilan qoplash) va (nusxa olish).
A
AnvarQatlam qalinligi masalasi: 20 sm² yuzaga 0,198 g mis cho‘kdi, mis zichligi 8,9 g/sm³. Hajm V = m : ρ, qalinlik h = V : S = m : (ρS).
Z
Zarinah = 0,198 : (8,9 · 20) ≈ 0,0011 sm ≈ 11 mkm (1 sm = 10 000 mkm). Massani avval grammga o‘tkazdim: 198 mg = 0,198 g.
J
JasurBirliklar: g : (g/sm³ · sm²) = sm ✓. Qoplama santimetrning mingdan bir qismicha yupqa.
Siz
Hisobni stend kartochkasiga ko‘chiramiz.
Fizika
🔒Qulf 4: Qoplama qancha yupqa?
Topshiriq: Qatlam qalinligi formulasi qaysi?
A
AnvarIqtisod: maktab Navro‘z bozorida kristall rasmli kartochkalar sotdik. Narx 600 so‘m — talab 40, taklif 10; 1 000 — talab 25, taklif 25; 1 400 — talab 10, taklif 40.
Z
Zarina600 da talab 40 − 10 = 30 taga ko‘p: tanqislik. 1 400 da taklif 30 taga ortiq: ortiqcha.
M
Malika1 000 so‘mda talab = taklif = 25 — bu .
J
JasurBiz 5 ta kartochka sotdik: 5 · 1 000 = 5 000 so‘m. Kristall materialiga shundan ortiq sarflamaymiz.
Siz
Byudjet kaliti: bir to‘plam ≤ 5 000 so‘m.
Iqtisodiy bilim asoslari
🔒Qulf 5: Bayram kartochkalari narxi
Topshiriq: Qaysi narxda talab taklifga teng?
🔑 Kalit: Byudjet: 5 ta kartochka · 1 000 so‘m (muvozanat narx) = 5 000 so‘m, bir to‘plam shundan oshmasin.
Payshanba
M
MalikaBiologiya: asab tizimini asrash — bosh jarohatidan saqlanish (velosiped dubulg‘asi), kun tartibi, zararli moddalardan uzoq bo‘lish, emlash. Bu . Tashxis va davolash — faqat shifokor ishi.
A
AnvarLaboratoriya 6: . Juft bo‘lib, kattalar nazoratida: o‘tirgan o‘rtoq oyog‘ini bo‘shatadi, tizza ostidagi payga yengil tegiladi, oyoq beixtiyor uzayadi. Refleks yoyini chizamiz.
Z
ZarinaBu tez javob: fikrlash kerak emas, orqa miya hal qiladi.
J
JasurKuzatish ham tajriba kabi: bir xil sharoit, ikki marta takror, jadvalga yozish.
Siz
Bayram ta’tilida bankalarni ko‘rib turish jadvalini ota-onalar bilan tuzdik.
Biologiya (Odam va uning salomatligi)
🔒Qulf 6: Kuzatish va kun tartibi
Topshiriq: Tizza refleksini kuzatishda qaysi shart to‘g‘ri?
Z
ZarinaGeografiya: Jizzax viloyati Mirzacho‘lning janubi-g‘arbida, Sangzor daryosi va Janubiy Mirzacho‘l kanalidan sug‘oriladi; Turkiston tizmasi yonbag‘rida Zomin qo‘riqxonasi bor. Farg‘ona iqtisodiy rayoni (Andijon, Namangan, Farg‘ona) hududi 4 % dan sal ortiq, aholisi taxminan 28 %.
A
Anvar28 : 4 = 7 — aholi zichligi o‘rtachadan taxminan 7 baravar yuqori. Ko‘rgazmaga ko‘p viloyatdan mehmon keladi.
J
JasurHuquq: — qonunga zid, aybli, zarar yetkazadigan va jazolanadigan harakat. Turlari: jinoyat, ma’muriy va intizomiy.
M
MalikaKo‘rgazma qoidasi: boshqa jamoa ishini ko‘chirmaymiz, narsasiga tegmaymiz — buzsak intizomiy javobgarlik bo‘ladi. Biznikini daftar va foto isbotlaydi.
Siz
Shakar kristallari shirinlikka o‘xshaydi: har bankaga «Tatib ko‘rmang!» yorlig‘i.
GeografiyaDavlat va huquq asoslari
🔒Qulf 7: Yarmarka mehmonlari va qoidalari
Topshiriq: Huquqbuzarlik belgisi qaysi?
🔑 Kalit: Shakar kristallari shirinlikka o‘xshaydi: «Tatib ko‘rmang!» yorlig‘i va yopiq quti (taxminan 500 so‘m) kerak.
A
AnvarTarix: qoraqalpoq xalqi Amudaryo quyi oqimida VIII asrdan shakllana boshlagan; nomi «qora telpoq» degani. Darslikda Oydo‘stbiy qo‘zg‘oloni va Rossiya hamda Xiva bilan aloqalar ham bor.
Z
ZarinaJahon tarixi: XVIII asr oxirida Lotin Amerikasi asosan Ispaniya va Portugaliya si edi. Gaitidagi qul qo‘zg‘oloni 1804-yilda mustaqillik bilan tugadi.
J
JasurIkkala mavzuda ham nom, sana va sabab bor. Kartochkaga shu uchtasini yozaman.
Siz
Kristall daftari kabi: sana va fakt yonma-yon.
O‘zbekiston tarixiJahon tarixi
🔒Qulf 8: Nomlar va sanalar
Topshiriq: «Qoraqalpoq» nomi nimani bildiradi?
Juma
A
AnvarSinov bankalari, 4-kun: tuz 2 mm, shakar 4 mm, dorixona tuzi (magniy sulfat) 8 mm. Guruhlarni solishtirish uchun ustunli diagramma, vaqt bo‘yicha o‘zgarish uchun chiziqli grafik tanlaymiz.
Zarina19-martdan 29-martgacha 10 kun: 10 : 4 = 2,5 baravar uzoq. Bir xil sur’atda: tuz 5, shakar 10, magniy sulfat 20 mm. Sur’at susayishi mumkin, shuning uchun zaxira kerak.
J
JasurTalab: 29 martda kamida 8 mm. Tuz 5 < 8.
Siz
Shakarda 10 − 8 = 2 mm zaxira bor.
Informatika
🔒Qulf 9: To‘rt kunlik natijalar
Topshiriq: Tuz 4 kunda 2 mm bo‘lsa, 10 kunda (bir xil sur’atda) qancha bo‘ladi?
🔑 Kalit: Talab: 29 martda kamida 8 mm. Bir xil sur’atda 4-kun uzunligi · 2,5: tuz 5, shakar 10, magniy sulfat 20 mm.
S
Sinf rahbariOna tili: — eng muhim so‘zni kuchliroq ohang bilan aytamiz. «KRISTALLAR sekin o‘sadi» va «Kristallar SEKIN o‘sadi» ma’nosi bir xil emas. Matn bilan ishlash: Qodiriyning «O‘tkan kunlar» romanidan «So‘z sehri» parchasi va Navoiyning «Lison ut-tayr» asaridagi hikoya — ifodali o‘qiymiz.
M
MalikaTaqdimotda «sekin» so‘ziga urg‘u beramiz: «Kristallar SEKIN o‘sadi — shoshilmang!»
A
AnvarAdabiyot: Said Ahmadning «Ufq» trilogiyasidan «Qochoq» parchasi o‘qildi. Roman urushgacha, urush davri va undan keyingi xalq taqdirini aks ettiradi; Katta Farg‘ona kanalining 45 kunda qo‘lda qazilishi ham eslanadi: 270 km : 45 = 6 km kuniga.
J
Jasur160 ming kishi birga ishlagan. Katta ish jamoa bilan bajariladi — bizning jamoa ham.
Siz
270 : 45 = 6 ✓
Ona tiliAdabiyot
🔒Qulf 10: Urg‘u va jamoaviy mehnat
Topshiriq: 270 km ni 45 kunda qazilgan bo‘lsa, o‘rtacha kuniga necha km?
Z
ZarinaEnglish: a museum keeps objects of history and art. Fine art is made for beauty, applied art for useful things. Uzbek miniature, lacquer and calligraphy are shown in museums: “The miniature is painted by hand.”
M
MalikaOur jar photo is a still life — an arrangement of everyday things. A landscape shows nature. What genre is this picture? — It’s a still life.
A
AnvarРусский: А. П. Чехов родился 29 января 1860 года в Таганроге. «Хамелеон» — юмористический рассказ.
J
JasurХамелеон меняет цвет, а человек-«хамелеон» меняет мнение. Наш индикатор тоже меняет цвет, но по правилу!
Ingliz tiliRus tili
🔒Qulf 11: Muzey, rasm janri, Chexov
Topshiriq: “The miniature ___ by hand.” Which form is right?
S
Sinf rahbariQaror: kristall bog‘i uchun qaysi modda? Talablar: 29 martda ≥ 8 mm; bir to‘plam ≤ 5 000 so‘m (yorliq va quti bilan); xavfsiz — issiq suv kattalar bilan, yopiq banka, «Tatib ko‘rmang!».
A
AnvarA tuz: 5 mm, 800 so‘m. B shakar: 10 mm, 3 500 + 500 (yorliq, quti) = 4 000. C magniy sulfat: 20 mm, 6 500 + 500 = 7 000 so‘m.
J
JasurA: 5 < 8 — rad. C: 7 000 > 5 000 — rad.
M
MalikaB: 10 ≥ 8; 4 000 ≤ 5 000. Shirinlikka o‘xshagani uchun yorliq va yopiq quti bor — mos.
Z
ZarinaKeyingi qadam: 24 martda ota-onalar yuborgan foto bilan uzunlikni tekshirib, hisobotga yozamiz.
Siz
Qaror: shakar kristali, yorliq va yopiq quti bilan.
Kimyo
🔒Qulf 12: Yakuniy qaror
Topshiriq: Qaysi kalitlar A va C variantlarini rad etdi?
★
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 16 ta fanni birlashtirdi.
Ona tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Odam va uning salomatligi)Davlat va huquq asoslariFizikaGeografiyaGeometriyaIqtisodiy bilim asoslariJahon tarixiKimyoO‘zbekiston tarixiRus tili
0 / 15 yulduz
Jamoa hisoboti
Navro‘z uchun shakar kristallari
Savol: qaysi modda 29 martga kamida 8 mm kristall beradi va 5 000 so‘mga sig‘adi? Usul: 4 kunlik sinov, uzunlik jadvali, 2,5 baravar prognoz. Natija: tuz 5 mm, shakar 10 mm, magniy sulfat 20 mm; narx 800, 4 000, 7 000 so‘m. Xulosa: shakar, «Tatib ko‘rmang!» yorlig‘i va yopiq quti bilan. Keyingi qadam: 24 martda foto bilan tekshirish.
— 8-B jamoa
Topilgan kalitlar
Xavfsizlik: issiq suv faqat kattalar bilan; faqat tuz, shakar yoki dorixona tuzi; bankalar yopiq va bolalar yetmaydigan joyda.
Byudjet: 5 ta kartochka · 1 000 so‘m (muvozanat narx) = 5 000 so‘m, bir to‘plam shundan oshmasin.
Shakar kristallari shirinlikka o‘xshaydi: «Tatib ko‘rmang!» yorlig‘i va yopiq quti (taxminan 500 so‘m) kerak.
Talab: 29 martda kamida 8 mm. Bir xil sur’atda 4-kun uzunligi · 2,5: tuz 5, shakar 10, magniy sulfat 20 mm.
Yulduzli savollar
Qaysi modda faqat uzunlik talabi tufayli rad etildi?