ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Egali va egasiz gap; atov gap

Darslar 44–45 · 2 ta dars · M. Qodirov, H. Ne’matov, M. Abduraimova, R. Sayfullayeva, B. Mengliyev. Ona tili 8-sinf, 4-nashr. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
45

Atov gap

Darslik: 67–68-betlar
MaqsadAtov gapning mazmuni, tuzilishi va qo‘llanilishini bilish.
Yangi so‘zlar
atov gap · naming (nominative) sentencemanzara · scenepayt · timekengaygan atov · extended naming sentence
Tushuntirish

Atov gap voqea bo‘layotgan joy, vaqt, narsa yoki manzarani nomlash orqali uni o‘quvchi ko‘z oldida gavdalantiradi. U bosh kelishikdagi ot bilan ifodalanadi va faqat nomlaydi: «Tong.», «Kech. Shamol.», «Qor!». Bunday gaplar badiiy asarlarda muhitni bir-ikki so‘z bilan chizish, xotirani jonlantirish uchun qo‘llanadi. Atov gap bitta so‘zdan iborat bo‘lishi yoki aniqlovchi bilan kengayishi mumkin: «Sokin qish kechasi.» Darslikda u egasiz gaplarning shaxsi noma’lum turiga kiritilgan. Oddiy ega-kesimli gapdan farqi: unda harakat yoki belgi haqida xabar berilmaydi, faqat narsa-hodisa nomlanadi.

Atov gapMisol
oddiyBahor.
kengayganYoz oqshomi. Tog‘ yonbag‘ridagi kichik qishloq.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

She’rda yoki kundalikda sahna sarlavhasi «Tong. Ko‘cha» deb yoziladi. Atov gap manzarani bir so‘z bilan chizadi.

Kim ishlatadi

Kundalik yuritadiganlar, ssenariy yozuvchilari va shoirlar atov gapdan manzara chizish uchun foydalanadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun ko‘rgan bitta manzarani ikkita atov gap bilan chizing.

Namunalar
Atov gaplar: «Bahor. Bog‘da gullar ochilgan.» — «Bahor» atov gap.
Kengaygan atov gap: «Yoz oqshomi.» «Tog‘ yonbag‘ridagi kichik qishloq.»
Sinfda faoliyat

Sahna ochish: o‘quvchilar 3 ta atov gap bilan hikoya boshlanishini yozadi (joy, payt, manzara).

Mashq
1
«Kech. Uzoqdan qo‘ng‘iroq ovozi eshitildi.» da atov gapni toping.
2
Atov gap oddiy xabar gapdan nimasi bilan farq qiladi?
3
«Qor» so‘zini kengaytirib, atov gap hosil qiling.
4
«Quyosh nur sochdi» va «Quyosh.» orasidagi farqni tushuntiring.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMuzlamaydigan zina uchun iliq plastinaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →