1-laboratoriya mashg‘uloti: Suyaklarning tuzilishi va tarkibini o‘rganish
Laboratoriya ishining maqsadi – suyakning tarkibi va tuzilishini kuzatish. Tayyor naysimon suyak kolleksiyasi yoki tozalangan hayvon suyagi (masalan, tovuq suyagi) ko‘riladi: sirti, o‘rtasi, uchlari, kovagi va ilik izlari qaraladi. Suyak tarkibidagi moddalarni aniqlash uchun ikkita tajriba ishlatiladi. Birinchisida suyak zaif kislotali eritmada (masalan, sirka) bir necha kun saqlanadi: mineral tuzlar erib, suyak yumshoq va egiluvchan bo‘lib qoladi. Ikkinchisida suyak olovda qizdiriladi: organik moddalar yonib ketadi, suyak oq, mo‘rt bo‘lib qoladi va ezilganda uvalanadi. Xulosa: suyak organik (qayishqoqlik) va mineral (qattiqlik) moddalardan iborat. Bu ish faqat o‘qituvchi yoki kattalar nazoratida: kislota va olov bilan o‘quvchi ishlamaydi, ko‘zni himoya qilish va qo‘lni yuvish shart.
| Tajriba | Natija | Xulosa |
|---|---|---|
| kislotali eritmada saqlash (sirka) | yumshoq, egiluvchan | mineral tuzlar erigan |
| olovda qizdirish | oq, mo‘rt, uvalanadi | organik moddalar yongan |
Ikki xil qog‘ozni qiyoslagan o‘quvchi har birini bukadi va yirtishga urinib, ko‘rganlarini yozadi, so‘ng qaysi biri mustahkamligini xulosa qiladi. Laboratoriya ishida ham xuddi shunday: kuzat, yoz, xulosa qil.
Sifat nazoratchisi materiallarni sinaydi, laborant kuzatuvlarni jadvalga yozadi, shifokor suyak holatini tasvirlar orqali baholaydi.
Uydagi ikki xil matoni yoki qog‘ozni ohista cho‘zib ko‘ring, ko‘rganlaringizni ikki ustunli jadvalga yozing va bir jumla xulosa chiqaring.
Natijalar jadvalini tuzing: tajriba – kuzatish – xulosa. Sizning guruh uchun qaysi tajriba qaysi moddani ko‘rsatganini yozing. Eslatma: tajribani o‘qituvchi ko‘rsatadi; siz kuzatasiz va yozasiz.