Organizm funksiyasining boshqarilishi, bezlar

Organizm hujayra, to‘qima va organlari muvofiq ishlaydigan yaxlit sistemadir; bu ikki yo‘l bilan ta’minlanadi. Gumoral boshqarilishda sekretsiya bezlari ishlab chiqargan kimyoviy moddalar – gormonlar qon, limfa va to‘qima suyuqligi orqali tarqalib, organlar ishini kuchaytiradi yoki susaytiradi; ular juda oz miqdorda ham kuchli ta’sir qiladi. Nerv boshqarilishida retseptorlar ta’sirni sezib, elektr signallari – nerv impulslarini hosil qiladi; sezuvchi nervlar impulsni orqa va bosh miyaga, harakatlantiruvchi nervlar esa miyadan organlarga olib boradi. Nerv yo‘li tez va aniq, gumoral yo‘l esa sekinroq va uzoqroq ta’sir qiladi. Ikkala boshqaruv tufayli ichki muhit doimiyligi – gomeostaz saqlanadi: masalan, qonda qand ko‘paysa, jigar uni zaxira modda glikogenga aylantiradi.