Eritrotsitlar
Eritrotsitlar – ikki tomonlama botiq disk shaklidagi, yadrosiz qizil hujayralar; bu shakl yuzani kengaytirib, gaz almashinuvini yaxshilaydi. 1 mm³ qonda taxminan 4–6 million eritrotsit bor, ular taxminan 120 kun yashaydi, qizil ilikda hosil bo‘ladi, jigar va taloqda yemiriladi. Qizil rang gemoglobinga bog‘liq: u temir saqlaydi, o‘pkada kislorod bilan birikib oksigemoglobin hosil qiladi, to‘qimalarda kislorodni beradi va karbonat angidrid tashishda ishtirok etadi. Eritrotsitlar yoki gemoglobin kamayishi kamqonlik; charchoq, rangpar yuz bo‘lsa shifokorga ko‘rinish kerak, to‘liq ovqatlanish (go‘sht, dukkaklilar, ko‘katlar) va toza havo foydali. Qon guruhlari eritrotsitlardagi A va B antigenlariga ko‘ra: I (0) – antigen yo‘q, II (A), III (B), IV (AB). Qon quyishni faqat shifokorlar guruh va rezus omilga ko‘ra moslab o‘tkazadi: I guruh boshqalarga, IV guruh hammadan qon qabul qila oladi, lekin amalda aynan o‘z guruhi tanlanadi. Rezus omil – eritrotsitlardagi yana bir oqsil; u bor bo‘lsa rezus musbat (Rh+), yo‘q bo‘lsa manfiy (Rh−) deyiladi; rezus manfiy odamga rezus manfiy qon quyiladi.
Oila a’zolaringizning qon guruhini bilsangiz, kattalardan so‘rab jadval qiling (o‘zingiz tahlil qilmang). Qaysi guruhda qanday antigen borligini rasm bilan ko‘rsating.