Ko‘payish organlari
Ko‘payish – tirik organizmlarning o‘ziga o‘xshash avlod qoldirib, turning davom etishini ta’minlash xususiyati. Odamda ko‘payish ikkita jinsiy hujayra – erkak urug‘ hujayrasi va ayol tuxum hujayrasining qo‘shilishi (urug‘lanish) bilan boshlanadi; hosil bo‘lgan bitta hujayra zigota deyiladi va unda ota va ona irsiy belgilari birlashgan bo‘ladi. Erkakning jinsiy organlariga bir juft urug‘don (u teri xaltachasi – yorg‘oqda joylashgan, urug‘ hujayralar shu yerda hosil bo‘ladi), urug‘ yo‘llari va qo‘shimcha bezlar kiradi. Ayolning ichki jinsiy organlari chanoq bo‘shlig‘ida joylashgan: bir juft tuxumdon (tuxum hujayralar yetiladigan joy, unda follikulalar bor), bachadon naylari (tuxum yo‘llari), bachadon (muskulli xalta, homila rivojlanadigan joy) va qin. Jinsiy bezlar gormonlar ham ishlab chiqaradi; ular o‘smirlik davrida tana o‘zgarishlarini boshqaradi. Jinsiy organlar tananing shaxsiy qismlari hisoblanadi: ularning gigiyenasi, tanani hurmat qilish va shaxsiy chegaralar haqida ishongan kattalaringiz (ota-ona, shifokor) bilan ochiq gaplashing; hech kimning sizning tanangizga ruxsatsiz tegishga haqqi yo‘q – bunday holda darhol ishongan kattaga ayting.
Jadval: «Erkak» va «Ayol» ustunlariga organlarning nomi va vazifasini yozing (rasm chizmasdan). Qo‘shimcha savollar bo‘lsa, ishonchli kattaga yoki shifokorga bering.