Xotira, uyqu va nerv sistemasi gigiyenasi

Xotira – shaxsiy tajribani to‘plash, saqlash va qayta eslash qobiliyati; o‘rganish xotira orqali amalga oshadi. Mazmuniga ko‘ra turlari: harakat xotirasi (yozish, raqs, velosiped haydash), obrazli xotira (yuz, rasm, musiqa, hid), hissiy xotira (boshdan kechirgan his-tuyg‘ular) va og‘zaki xotira (o‘qilgan va eshitilgan so‘zlar). Saqlanish muddatiga ko‘ra xotira qisqa muddatli (daqiqalar) va uzoq muddatli (yillar) bo‘ladi, ixtiyoriy yoki ixtiyorsiz bo‘lishi ham mumkin. Xotira po‘stloqdagi sezgi markazlari va ularning o‘zaro bog‘lanishlari bilan bog‘liq, shu sababli axborot qanchalik ko‘p sezgi orqali (ko‘rish, eshitish, harakat) o‘zlashtirilsa, shuncha yaxshi esda qoladi. Xotirani yaxshilash: ma’noni tushunib o‘rganish, rejalar, sxemalar, jadvallar tuzish, o‘z so‘zlari bilan qayta aytish, taqsimlab takrorlash, yetarli uxlash, yetarli suv va tez-tez dam olish. Zararli moddalar (alkogol, nikotin, giyohvandlik moddalari) nerv hujayralariga zarar yetkazib, xotirani yomonlashtiradi. Har kimning xotirasi har xil, shuning uchun o‘zingizni boshqalar bilan emas, kechagi o‘zingiz bilan solishtiring.