Orqa miya va bosh miya

Orqa miya umurtqalar hosil qilgan kanalda yotadi; kattalarda u 40–45 cm uzun, barmoqdan ingichkaroq (taxminan 1 cm) tasma shaklidagi organ. Markazidan ingichka kanal o‘tadi. Kesib qaralsa, o‘rtadagi kulrang modda «H» harfi yoki kapalakni eslatadi – bu neyron tanalari; uni o‘rab turgan oq modda esa neyronlarning uzun o‘simtalaridan (nerv yo‘llaridan) iborat. Orqa miyadan 31 juft aralash nerv chiqadi: har biri orqa ildizcha (sezuvchi tolalar) va oldingi ildizcha (harakatlantiruvchi tolalar) qo‘shilishidan hosil bo‘ladi. Kulrang moddadagi nerv markazlari orqa miyaning reflektor funksiyasini ta’minlaydi: tizza refleksi, qo‘lni tortib olish, siydik chiqarish va boshqalar. Oq modda o‘tkazish funksiyasini bajaradi: impulslar yuqoriga, bosh miyaga, bosh miyadan esa pastga, organlarga o‘tadi. Orqa miya reflekslarini bosh miya nazorat qiladi. Umurtqa pog‘onasi yoki orqa miya jarohatlansa, jarohatdan pastdagi harakat va sezgi buzilishi mumkin, shuning uchun og‘ir yiqilgan odamni qimirlatmasdan 103 ga qo‘ng‘iroq qilish kerak.