Suyaklar shikastlanganida birinchi yordam ko‘rsatish
Pay cho‘zilganda bo‘g‘im shishadi va og‘riydi. Birinchi yordam: jarohatlangan joyni tinch qoldirish, sovuq (matoga o‘ralgan muz yoki sovuq suvli sochiq) qo‘yish va shifokorga murojaat qilish. Suyak chiqqanda bo‘g‘imda kuchli og‘riq bo‘ladi: uni o‘zboshimchalik bilan joyiga solmaslik, qimirlatmay, qulay holatda ushlab turish va tez yordam (103) chaqirish yoki shifokorga olib borish kerak. Suyak singanda shikastlangan joy qattiq og‘riydi, shishadi, ba’zan shakli o‘zgaradi; yopiq sinishda teri butun, ochiq sinishda esa teri yirtilib, jarohat paydo bo‘ladi. Eng muhim qoida: singan joyni harakatlantirmaslik va 103 ga qo‘ng‘iroq qilish. Ochiq sinishda jarohatni toza mato bilan yopiladi, chiqib turgan suyakni joyiga solishga urinmaslik kerak; qon ketsa, mato ustidan bosiladi. Taxtakachni tayyorgarlik ko‘rgan kattalar qo‘yadi; umurtqa yoki bosh jarohatida odamni imkoni boricha qimirlatmay, tez yordamni kutish kerak.
Rol o‘yin (kattalar nazoratida): «Tez yordam chaqirish» – 103 ga qo‘ng‘iroq qilganda aytiladigan 4 ma’lumot: nima bo‘ldi, qayerda, necha kishi, o‘zingizning ismingiz va telefon raqamingiz. Haqiqiy raqamga qo‘ng‘iroq qilmang, mashq uchun.