Nafasning boshqarilishi, kasalliklar va 3-laboratoriya

Nafas olish markazi uzunchoq miyada joylashgan; undan chiqqan impulslar qovurg‘alararo muskullar va diafragmani ritmik qisqartiradi. Markaz qondagi karbonat angidridga sezgir: uning miqdori oshsa, nafas tezlashadi va chuqurlashadi. Nafasni ixtiyoriy ham o‘zgartirish mumkin (bosh miya po‘stlog‘i), lekin juda uzoq ushlab turib bo‘lmaydi. Aksirish va yo‘talish – himoya reflekslari: nafas yo‘lidan chang va shilimshiqni chiqaradi. Nafas yo‘li infeksiyalari (shamollash, gripp, angina, sil) mikroblar tomchilari orqali yuqadi; kasal odam uyda dam olishi, aksirganda og‘iz-burnini ro‘mol yoki tirsak bilan yopishi, qo‘lni sovunlab yuvishi, xonani shamollatishi kerak. Sil – mikobakteriya qo‘zg‘atadigan, davolanadigan kasallik; uzoq yo‘tal, ozish, holsizlik bo‘lsa shifokorga ko‘rinish zarur, emlash va o‘z vaqtida davolash muhim. Allergiya – changga, gul changiga, ayrim ovqatga kuchli reaksiya; nafas qisilsa, darhol 103 va kattalar yordami kerak, davolashni shifokor belgilaydi. Chekish: tutunda minglab kimyoviy modda, ular orasida saraton chaqiruvchilar bor; o‘pka va tomirlarni zararlaydi. JSST ma’lumotiga ko‘ra, tamaki har yili 8 milliondan ortiq odamning o‘limiga sabab bo‘ladi; elektron sigaretalar ham yosh organizm uchun zararsiz emas. Eng yaxshi tanlov – boshlamaslik.