Ovqat hazm qilish sistemasi organlari
Hazm qilish deganda ovqatni mexanik maydalash, uni fermentlar yordamida mayda molekulalargacha parchalash va bu moddalarni qon yoki limfaga o‘tkazish tushuniladi. Ovqat yo‘li og‘izdan boshlanib, halqum va qizilo‘ngach orqali oshqozonga, so‘ng ingichka va yo‘g‘on ichakka, oxiri to‘g‘ri ichakka boradi; jigar, oshqozonosti bezi va so‘lak bezlari hazmga yordam beradi. Og‘izda tishlar ovqatni maydalaydi, til uni aralashtiradi va ta’mni sezadi, uch juft yirik so‘lak bezi (til osti, jag‘ osti, quloq oldi) so‘lak ajratadi; so‘lakda ferment kraxmalni parchalashni boshlaydi, lizotsim mikroblarni kamaytiradi. Doimiy tishlar 32 ta: 8 kurak, 4 qoziq, 8 kichik oziq, 12 katta oziq; sut tishlari 20 ta, ular 6–7 yoshdan doimiyga almasha boshlaydi. Tish tojining sirti – eng qattiq modda emal, ichida dentin va tomir-nervli pulpa bor. Tishni asrash: kuniga ikki marta (ertalab va kechqurun) tish yuvish, shirinlikni me’yorida yeyish, qattiq narsalarni (yong‘oq, qattiq konfet) tish bilan chaqmaslik va yiliga kamida bir marta stomatologga ko‘rinish. Ovqat qizilo‘ngach orqali muskullarning to‘lqinsimon qisqarishi (peristaltika) bilan oshqozonga o‘tadi.
Tishlaringizni sanab, tish formulasi rasmini chizing. Tish yuvishni to‘g‘ri bajarishni (jami 2 daqiqa, barcha yuzalarni, yumshoq cho‘tka bilan) oila bilan muhokama qiling. Do‘stingiz tishini tekshirmang – stomatolog ko‘radi.