Nerv sistemasining tuzilishi
Nerv sistemasi organizm ishini boshqaradi, organlarni bir-biriga muvofiqlashtiradi va tashqi hamda ichki ta’sirlarga javob beradi. Nerv to‘qimasi nerv hujayralari – neyronlardan va ularni oziqlantirib, himoya qiladigan yo‘ldosh neyrogliya hujayralaridan iborat. Neyron tanasidan bitta uzun o‘simta – akson va bir nechta shoxlangan kalta o‘simta – dendritlar chiqadi; dendritlar impulsni tanaga olib keladi, akson esa tanadan uzatadi. Ikki neyron tutashgan joy sinaps deyiladi; unda ajraladigan mediator moddasi qo‘zg‘alishni keyingi hujayraga o‘tkazadi. Vazifasiga ko‘ra neyronlar sezuvchi, harakatlantiruvchi va oraliq neyronlarga bo‘linadi; nervlar ham sezuvchi, harakatlantiruvchi yoki aralash bo‘ladi. Joylashishi bo‘yicha nerv sistemasi markaziy (bosh va orqa miya) va periferik (nervlar va nerv tugunlari) bo‘limlarga bo‘linadi. Funksiyasiga ko‘ra esa somatik bo‘lim skelet muskullarini ixtiyoriy boshqaradi, vegetativ (avtonom) bo‘lim ichki organlarni ixtiyorimizdan tashqari boshqaradi va simpatik hamda parasimpatik qismlarga ajraladi, ular odatda bir-biriga qarama-qarshi ta’sir qiladi.
Qog‘ozga neyron sxemasini chizing: tana, dendritlar, akson, miyelin qobiq. Strelka bilan impuls yo‘nalishini ko‘rsating (dendrit → tana → akson). Rangli qalam ishlating.