Nerv sistemasi kasalliklari va ularning oldini olish
Nerv sistemasi kasalliklari turlicha: ba’zilari infeksiyalar (jumladan virus), jarohat, qon aylanishi buzilishi yoki zaharlanish tufayli paydo bo‘ladi; tashxis qo‘yish va davolash faqat shifokor ishi. Poliomielit – orqa miya harakatlantiruvchi neyronlarini zararlaydigan virus kasalligi; emlash bolalarni bundan ishonchli himoya qiladi, shuning uchun emlash kalendariga rioya qilish muhim. Bosh jarohatlari (zarba, yiqilish) miya chayqalishiga olib kelishi mumkin; bosh aylanishi, ko‘ngil aynishi, qusish, uyquchanlik yoki hushdan ketish bo‘lsa, darhol kattalarga ayting, 103 ga qo‘ng‘iroq qiling. Hushdan ketgan odamni yotqizib, oyoqlarini biroz ko‘taring, toza havo kiritib, yoqa-kamarini bo‘shating, tezda o‘ziga kelmasa, 103 ga qo‘ng‘iroq qiling: nafas olayotgan bo‘lsa, uni yonboshiga – tiklanish holatiga yotqizib kuzating, nafas olmasa, o‘rgangan kattalar yurak-o‘pka reanimatsiyasini boshlaydi; hushsiz odamga ichirmang, novshadil spirti hidlatmang. Alkogol, tamaki, nikotin va narkotiklar nerv hujayralariga zarar yetkazib, e’tibor, xotira va reaksiyani yomonlashtiradi, qaramlik chaqiradi; ularni sinab ko‘rmaslik kerak. Nerv sistemasi uchun ham uyqu, harakat, to‘g‘ri ovqatlanish, ekran vaqtini cheklash va tinch muhit muhim.
Xavfsizlik plakati: «Boshni asrang» – dubulg‘a, sport qoidalari, xavfsiz o‘yinlar; «Hushdan ketganda» – 4 qadam. Maktab va oilada ko‘rsating. Hech narsani sinab ko‘rmang, rolli o‘yinda ham yolg‘iz o‘zingiz yiqilib ko‘rmang.