6-laboratoriya mashg‘uloti: Tizza refleksi hosil bo‘lishini kuzatish
Tizza refleksi – orqa miya refleksining sodda va sog‘lom odamlarda kuzatiladigan misoli. Tajriba juft bo‘lib, kattalar nazoratida o‘tkaziladi. Tekshiriluvchi stulga o‘tirib, bir oyog‘ini ikkinchisining ustiga qo‘yadi, oyoq bo‘shashgan, muskullar zo‘riqmagan bo‘lishi kerak. Ikkinchi o‘quvchi kaft qirrasi bilan (yoki yumshoq rezina bolg‘acha bilan, ustoz ko‘rsatsa) tizza qopqog‘ining pastidagi payga bir marta, ohista uradi. Retseptorlar qo‘zg‘alib, impuls sezuvchi neyron orqali orqa miyaga, undan harakatlantiruvchi neyron orqali son muskuliga boradi va oyoq o‘zi sal ko‘tariladi. Bu refleks irodaga bog‘liq emas. Tizza yoki oyog‘ida og‘riq, jarohat bo‘lgan bola tajribada qatnashmaydi. Zarbani kuchli qilmang va ko‘p takrorlamang; natijani baholamang va o‘zboshimchalik bilan xulosa chiqarmang: refleksni tekshirish shifokor ishi.
Hisobot: sana, ishtirokchilar, qadamlar, kuzatuv («oyoq ko‘tarildi/ko‘tarilmadi»), refleks yoyi sxemasi: retseptor → sezuvchi neyron → orqa miya → harakatlantiruvchi neyron → son muskuli. Sana va xulosa: tajriba xavfsiz o‘tdi.