☰ Mundarija · Rus tili

A. T. Tvardovskiy, R. Farxodi, Mark Tven

Darslar 39–41 · 3 ta dars · S. Yu. Islambekova, U. T. Yaminova, Z. X. Abduraimova. Rus tili, 7-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2017
41

Mark Tven: «Приключения Гекльберри Финна»dan parcha

Darslik: 160–165-betlar
MaqsadMark Tven haqidagi ma’lumotni va «Приключения Гекльберри Финна» parchasi mazmunini rus tilida aytib berish.
Yangi so‘zlar
taxallus · псевдонимsarguzasht · приключениеkulba · хибаркаqul bo‘lgan odam · невольник
Tushuntirish

Mark Tven (1835–1910) – amerikalik yozuvchi; haqiqiy ismi Semyuel Klemens, «Марк Твен» esa uning adabiy taxallusi. U sudya oilasida tug‘ilgan, bolaligida o‘ylab hikoya to‘qishni yaxshi ko‘rgan, maktabda insholari eng yaxshi hisoblanib, mukofot olgan. U 12 yoshida otasi vafot etgan, erta pul topishga majbur bo‘lgan va yozishni davom ettirgan. «Приключения Тома Сойера» va «Приключения Гекльберри Финна» unga jahon shuhratini keltirgan. Xeminguey “butun amerika adabiyoti «Гекльберри Финн» kitobidan chiqqan” degan fikrni aytgan. Parchada firibgarlar qul Jimni fermer Silas Felpsga sotadi. Gek do‘stini qutqarmoqchi, Tom esa Sid kabi ko‘rinib, bu ishga o‘yin kabi qaraydi. Ular Jim qamalgan kulbani aniqlaydi, Tom Jimga ovqat olib boradigan qorovulni chalg‘itadi va ikkalasi tunda kulba tagidan lahm qazib, Jimning oldiga kirib boradi.

Namunalar
Gek va Tom farqi: Gek Jimni tezroq ozod qilmoqchi, oddiy reja tuzadi – kalitni o‘g‘irlab, daryo bo‘ylab ketish. Tom esa «подкоп» kabi murakkabroq, sarguzashtga o‘xshash reja taklif qiladi.
Tom sezdirmaslik uchun hamma narsani o‘ylaydi: Jim «Да ведь это Гек!» deb yuborganda, Tom hayron bo‘lib: «Кто нас знает?» deydi va hammasini «ведьмы» ustiga qo‘yadi.
Sinfda faoliyat

«Kimning rejasi yaxshi?»: ikki guruh Gek va Tomning rejasini himoya qiladi va rus tilida «По-моему, … лучше, потому что …» deb dalil keltiradi.

Mashq
1
Mark Tvenning haqiqiy ismi nima?
2
Qaysi ikki asar unga jahon shuhratini keltirgan?
3
Gek Jimni qanday qutqarmoqchi edi?
4
Nima uchun Tomning o‘yini Gekning niyatidan farq qiladi?