☰ Mundarija · Rus tili

D. N. Mamin-Sibiryak: «Приёмыш» hikoyasi

Darslar 30 · 1 ta dars · S. Yu. Islambekova, U. T. Yaminova, Z. X. Abduraimova. Rus tili, 7-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2017
30

D. N. Mamin-Sibiryak: «Приёмыш» hikoyasi

Darslik: 101–108-betlar
MaqsadD. N. Mamin-Sibiryakning hayoti va «Приёмыш» hikoyasi mazmunini rus tilida aytib berish.
Yangi so‘zlar
asrandi bola · приёмышoqqush · лебедьqo‘riqchi kulba · избушкаuvillamoq · выть
Tushuntirish

Dmitriy Narkisovich Mamin-Sibiryak (1852–1912) – yozuvchining haqiqiy familiyasi Mamin, «Сибиряк» esa taxallusi. U Uralda zavod posyolkasida ruhoniy va qishloq o‘qituvchisi oilasida tug‘ilgan. Ota-onasi unga bolaligidanoq kitob sevishni o‘rgatgan; ota oxirgi pulini kitoblarga sarflab, ularni «eng yaxshi do‘stlar» degan. U Perm ruhoniylik seminariyasida o‘qigan, Peterburg universitetining huquq fakultetida o‘qigan, lekin tugatmagan. Bolalar uchun va bolalar haqida 130 dan ortiq hikoya va ertak yozgan. «Приёмыш» hikoyasida qariya Taras Yorug‘ ko‘lda qo‘riqchi kulbada yashaydi. U ovchilar otib tashlagan oqqushlarning yolg‘iz qolgan bolasini asrab oladi. Oqqush, it Sobolko va Taras birga yashaydi. Kuzda boshqa oqqushlar galasi qo‘nadi, Priyomysh sog‘inib qoladi, Taras uni qo‘yib yuboradi va u «хлеб-соль» uchun rahmat aytib uchib ketadi.

Namunalar
Taras bilan oqqush: Taras oqqushni qamish orasida topgan va to‘r bilan tutgan. «Умная птица», deydi u. Oqqush bilan it avval do‘st bo‘lmagan, keyin ko‘nikkan: it xirillasa, oqqush uni qanoti bilan uradi.
Taras ovchilarni qoralaydi: ular oqqushlarni o‘ynab, zerikkandan otishgan, o‘zlari esa yemagan. Qariya qushning qanotini kesishni ham «увечить божью птицу» deb hisoblaydi.
Sinfda faoliyat

Jadval: ikki ustun – «Соболько» va «Лебедь». Birinchisiga itning oqqushga munosabatini («заворчит», «воет, когда лебедь уплывает»), ikkinchisiga oqqushning itga munosabatini («сначала боялся, потом привык») yozing.

Mashq
1
Mamin-Sibiryakning haqiqiy familiyasi qanday, «Сибиряк» nima?
2
Hikoyada qariyning ismi nima va u qayerda yashaydi?
3
Taras Priyomyshni nega qo‘yib yubordi?
4
Taras o‘zini nega «князь князем» deydi?