Bajargan harakat bo‘yicha ta’rif: o‘tgan zamon aniqlik sifatdoshi
O‘tgan zamon aniqlik sifatdoshi («действительное причастие прошедшего времени») predmetning o‘tmishda bajargan harakati bo‘yicha ta’rif beradi: «прочитавший книгу, выигравший олимпиаду». U fe’lning o‘tgan zamon o‘zagidan yasaladi: o‘zak unli bilan tugasa, «-вш-» + «ий» («прочитать — прочитавший, купить — купивший»), undosh bilan tugasa, «-ш-» + «ий» («нести — нёсший, привести — приведший»). U ikkala vid fe’llaridan yasaladi: «писавший» (nesovershennyy), «написавший» (sovershennyy). Sifatdosh o‘zi ta’riflagan otga jins, son va kelishikda mos keladi: «ученик, выполнивший задание», «ученика, выполнившего задание», «ученикам, выполнившим задание». Otdan keyin turgan oborot vergul bilan ajratiladi.
| o‘zak oxiri | qo‘shimcha | misol |
|---|---|---|
| unli | -вш- | поймать → поймавший · услышать → услышавший |
| undosh | -ш- | замёрзнуть → замёрзший · расти → росший |
Rus tilidagi sinf e’lonida yozilgan: «Ученики, сдавшие тетради, могут выйти». O‘quvchi bu gap kimga tegishli ekanini tushunadi va o‘z vaqtida o‘rnidan turadi.
Maktab ma’murlari, e’lon yozuvchilar va hakamlar guruhni qilgan ishi bo‘yicha aniq ajratadi.
Rus tilida bitta ko‘rsatma yozing: «Дети, закончившие работу, могут отдохнуть» va uni o‘z vaziyatingizga moslang.
«Кто что сделал?» O‘qituvchi gap aytadi («Камил прочитал рассказ»). O‘quvchilar buni sifatdosh oboroti bilan aytadi: «Камил, прочитавший рассказ».