ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Tashqi ko‘rinish: murakkab sifatlar

Darslar 3 · 1 ta dars · S. Yu. Islambekova, U. T. Yaminova, Z. X. Abduraimova. Rus tili, 7-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2017
3

Predmetning tashqi ko‘rinishi: qo‘shma sifatlar

Darslik: 9–11-betlar
MaqsadMurakkab sifatlarning yasalishini va yozilishini (qo‘shib yoki defis bilan) bilish.
Yangi so‘zlar
ko‘p qavatli · многоэтажныйsovuqqa chidamli · морозоустойчивыйqishloq xo‘jaligi · сельскохозяйственныйoch sariq · светло-жёлтый
Tushuntirish

Murakkab sifat ikki o‘zakning qo‘shilishidan yasaladi: «длинные ноги — длинноногий». Quyidagilar qo‘shib yoziladi: ot va uning bo‘ysunuvchi so‘zidan yasalganlar («железная дорога — железнодорожный», «любит мир — миролюбивый»); son + ot («девять этажей — девятиэтажный», «четыре года — четырёхлетний», «десять километров — десятикилометровый»); ravish + sifat yoki sifatdosh («мало известный — малоизвестный», «глубоко уважаемый — глубокоуважаемый»). Defis bilan yoziladi: teng huquqli qismlardan yasalganlar («юг и восток — юго-восточный», «научный и технический — научно-технический», «узбекский и русский — узбекско-русский») va rang tuslari («светло-розовый, тёмно-синий»). O‘zaklar orasida ko‘pincha bog‘lovchi «-о-» yoki «-е-» keladi: «длинн-о-ногий, бел-о-снежный».

qoidamisol
son + ot → bir so‘zпять этажей → пятиэтажный
bog‘liq so‘z → bir so‘zлюбит мир → миролюбивый
rang tuslari → defisсеро-голубой
teng qismlar → defisнаучно-популярный
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinfda unutilgan kurtkani tavsiflash kerak. O‘quvchi rus tilida gapiradigan farroshga «Куртка ярко-жёлтая, с длинными рукавами» deydi va farrosh kurtkani tez topadi.

Kim ishlatadi

Yo‘qolgan buyumlarni qidiruvchilar, dizaynerlar va sotuvchilar rang va shaklni aniq tavsiflaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Ko‘rib turgan bitta narsangizni yoki rasmni «чёрно-белая кошка» kabi ikki qismli rang so‘zi bilan tasvirlang.

Namunalar
«В саду». «В нашем саду растут двухметровые подсолнухи и низкорослые цветы. Дедушка сажает морозоустойчивые деревья. Яблоки у нас жёлто-красные, а листья осенью золотисто-оранжевые.»
Jadval: «шесть этажей — шестиэтажный»; «два года — двухлетний»; «светлый и зелёный — светло-зелёный»; «узбекский и русский — узбекско-русский (словарь)».
Sinfda faoliyat

«Составь слово». Jamoalar kartochkalarda yozilgan ikki so‘zdan («три года», «тёмный и синий») murakkab sifat yasaydilar. Har to‘g‘ri yozuv uchun bir ochko.

Mashq
1
Yasang: «восемь этажей, три года, много детей, любит свободу».
2
Qo‘shib yoki defis bilan yozing: «тёмно синий, долго играющий, юго западный, высоко горный».
3
Murakkab sifat yasang: «железная дорога», «снег убирает» (mashina).
4
Nega «светло-розовый» defis bilan, «глубокоуважаемый» qo‘shib yoziladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliQuyoshli qishloqqa yo‘lHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →