Unga nisbatan bajarilayotgan harakat: hozirgi zamon majhul sifatdoshi
Majhul sifatdosh («страдательное причастие») predmetga nisbatan bajariladigan harakatni bildiradi. Hozirgi zamon majhul sifatdoshi harakat hozir bajarilayotganini ko‘rsatadi: «двор, подметаемый дворником» (hovlini farrosh supurmoqda). U faqat o‘timli nesovershennyy vid fe’llaridan yasaladi: hozirgi zamon 1-shaxs ko‘plik shakliga «-ый» qo‘shiladi, ya’ni I tuslanishda «-ем-» («читаем — читаемый, изучаем — изучаемый»), II tuslanishda «-им-» («любим — любимый, видим — видимый»); «ведём — ведомый». O‘timsiz fe’llardan («спать, ходить») bunday sifatdosh yasalmaydi. Harakatni bajaruvchi vositali kelishikda keladi: «книга, читаемая учеником». Sifatdosh jins, son va kelishikda otga mos keladi.
| 1-shaxs ko‘plik | + -ый | sifatdosh |
|---|---|---|
| слушаем | слушаем + ый | слушаемый |
| ценим | ценим + ый | ценимый |
Rus tilidagi bog‘ yozuvida shunday yozilgan: «Растения, выращиваемые в этом саду, не трогать». O‘quvchi nimaga tegmaslikni tushunib, gullarni saqlaydi.
Muzey va bog‘ yozuvlarini yozuvchilar, tarjimonlar va tadqiqotchilar harakat ostida bo‘lgan narsani sifatdosh bilan tasvirlaydi.
Biror sinf yoki hovli haqida «Класс, убираемый дежурными» kabi qisqa yozuv o‘ylab toping va ovoz chiqarib ayting.
«Кто — что?» Juft bo‘lib: biri aniqlik sifatdoshli birikma aytadi («пчёлы, собирающие мёд»), ikkinchisi majhul shaklga aylantiradi («мёд, собираемый пчёлами»).